izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

İtqırdı sözü Azərbaycan dilində, əsasən danışıq dilində işlənən bir söz olub, "araya dava salmaq", "qarmaqarışıqlıq törətmək", "bir-birinə düşmək üçün insanları qızışdırmaq" mənalarını ifadə edir. Bu, sadəcə fikirləri qarışdırmaqdan kənara çıxaraq, əsasən qəsdən və mənfi niyyətlə edilən bir fəaliyyəti təsvir edir. İtqırdı salmaq, söz-söhbət, mübahisə və ya düşmənçilik yaratmaq üçün, gizli və ya açıq şəkildə, yalançı məlumatların yayılması və ya manipulyasiya vasitəsi ilə həyata keçirilir.

Sözün etimologiyası tam aydın olmasa da, "it" və "qırdı" komponentlərinin birləşməsindən yaranması ehtimalı yüksəkdir. "İt" sözü burada "dəyərsiz", "faydasız", "pis niyyətli" kimi mənalarda istifadə oluna bilər. "Qırdı" isə, "qırmaq", "pozmmaq", " dağıtmaq" mənalarında işlənir. Beləliklə, "itqırdı" "dəyərsiz, pis niyyətli fəaliyyətlə birliyi pozmaq, araya dava salmaq" kimi bir məna kəsb edir.

Misal olaraq, "Qonşular arasında itqırdı saldı" deyəndə, həmin şəxsin qonşular arasında qəsdən mübahisə və düşmənçilik yaratdığı nəzərdə tutulur. Bu, şəxsin əxlaqsız, fitnəkar və xəyanətkar hərəkət etdiyini göstərir. Sözün istifadəsi daha çox ağızdan-ağza yayılan söhbətlərə, şayiələrə və gizli niyyətlərə işarə edir.

Ədəbiyyatda və xalq yaradıcılığında itqırdı salmaq motivini görə bilərik. Fitnə-fəsad yaradan, insanlar arasında nifrət toxumu səpən şəxslər tez-tez "itqırdı salan" kimi təsvir edilir. Verilən misal şeir parçasında da, "itqırdı salıb çoxların etdi ixrac" misrası bunun bariz nümunəsidir. Bu, bir çox insanın fikirlərini qarışdıran və aralarına dava salan bir fəaliyyətin təsvirinə işarə edir. Sözün dərin mənası və istifadə sahəsi onu Azərbaycan dilinin maraqlı və rəngarəng lüğət ehtiyatının bir parçası edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz