izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

İtirtmək sözü Azərbaycan dilində geniş mənada bir şeyi itirməyə, əldən verməyə, yaxud əldən çıxarmağa səbəb olmaq kimi başa düşülür. Ancaq “itirtdirmək” felinin "itirtmək" felindən daha güclü və təsirli bir ifadə olduğunu qeyd etmək lazımdır. Sadəcə bir şeyin itirilməsi deyil, həm də bu itirilmənin ətraf mühit, digər şəxslər və ya hadisələr ilə bağlı mənfi nəticələr doğurmasını ifadə edir. Bu mənada “itirtdirmək” fəaliyyətin nəticəsinin daha dramatik və bəzən geri dönməz olduğunu vurğulayır.

Məsələn, "pulunu itirtdi" deyəndə sadəcə pulun itirilməsi deyil, həm də bu itirilmənin insanın maliyyə vəziyyətinə, həyat tərzini dəyişməsinə, psixoloji vəziyyətinə mənfi təsirini nəzərdə tuturuq. Yaxud, "səbrimi itirtdirdin" ifadəsi sadəcə səbrin olmamasını deyil, həm də bu səbrsizliyin səbəbkarı olan şəxsin hərəkətlərinin əsəbiliyə, qəzəbə, hətta qarşı tərəfə qarşı düşmənçiliyə gətirib çıxardığını göstərir. "İtirtdirmək" fəal bir prosesi təsvir edir, yəni bir şeyin itirilməsinə başqa bir şəxsin və ya hadisənin bilavasitə təsiri olduğunu vurğulayır.

Beləliklə, “itirtdirmək” sözünün mənası “itirmək” sözünün mənasından daha genişdir və həm nəticənin, həm də bu nəticənin baş vermə səbəblərinin daha dolğun və təsirli təsvirini verir. Bu fərq, söhbətin kontekstindən və istənilən emosional təsir gücündən asılı olaraq daha da aydınlaşır.

Qeyd edək ki, "itirtdirmək" sözü daha çox məcazi mənada, insanın mənəvi keyfiyyətlərinin, əşyaların, imkanların itirilməsi ilə bağlı istifadə olunur. Bu baxımdan "itirtdirmək" sözü daha ekspressiv və şifahi nitqdə daha tez-tez rast gəlinir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz