İşartmaq sözü Azərbaycan dilində bir neçə mənada işlənir. Ən geniş mənası “işıqlandırmaq, aydınlaşdırmaq, yol göstərmək” deməkdir. Bu mənada işartmaq, həm fiziki, həm də məcazi olaraq başa düşülə bilər. Fiziki mənada, məsələn, bir yolun işarələrlə işarlanması, bir obyektin işıqlandırılması nəzərdə tutula bilər. Məcazi mənada isə, bir məsələni aydınlaşdırmaq, bir problemi həll etmək üçün yol göstərmək, düşüncələri açıqlamaq və ya başa düşülən etmək kimi anlamlar kəsb edir. Mir Cəlalın misalında olduğu kimi, “ümidlərini işardan bir qüvvə ardınca getdi” ifadəsində “işartmaq” sözü, ümidlərin yolunu, istiqamətini göstərən, aydınlaşdıran bir qüvvəni ifadə edir. Yəni, ümidlər bir məqsəd, bir istiqamət tərəf yönəlib və bu yönəlmənin səbəbi bir qüvvənin yol göstərməsi ilə bağlıdır.
Lüğətlərdə daha az rast gəlinən, lakin mövcud olan digər mənaları da var. Məsələn, “işarə etmək, göstərmək” mənasında da işlənə bilər. Bu mənada, bir şeyi barmaqla göstərmək, nəzərə çatdırmaq, diqqəti cəlb etmək kimi anlamlar əhatə olunur. Beləliklə, "işartmaq" sözü həm konkret, həm də abstrakt mənalarda istifadə oluna bilən çoxmənalı bir söz olaraq qalır. Onun hansı mənada işləndiyini cümlənin ümumi məzmunundan çıxarmaq mümkündür.
Mir Cəlalın nümunəsindəki istifadəsi xüsusilə maraqlıdır, çünki burada “işartmaq” sözü ümidlərin hərəkətverici qüvvəsini, onların istiqamətini təyin edən bir qüvvəni simvolizə edir. Bu, sözün daha dərin, daha metaforik bir istifadəsidir və həm yazıçının yaradıcılığının, həm də Azərbaycan dilinin zəngin ifadə imkanlarının təzahürüdür. Bu cür istifadələr dilə fərdi bir təravət qazandırır və ədəbi əsərlərdə daha incə mənaların ifadə olunmasına imkan yaradır.