izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

İstimdad (ər. إستمداد - istiṁdād) sözü köhnə Azərbaycan dilində geniş istifadə olunan bir termindir. Ərəb dilindən götürülmüşdür və "kömək istəmək", "yardım çağırmək", "imdad axtarmaq" mənalarını əhatə edir. Sadəcə "yardım istəmək" deyil, daha çox acizlik və çarəsizlik içində qalmış birinin yardım üçün yalvarışını, fəryadını ifadə edir.

Fərqli olaraq, müasir Azərbaycan dilində "imdad" sözü daha çox işlədilir. Ancaq "istimdad", "imdad"dan daha güclü bir təəssürat yaradır. Çünki "istimdad" yalnız yardım istəmək deyil, acizliyin, çarəsizliyin dərinliyini, yardım üçün edilən çox güclü və ümidsiz bir çağırışı ifadə edir. Sözün köhnəliyini vurğulayan "köhnə" sözü də bu mənanı daha da aydınlaşdırır. Ədəbiyyatda, xüsusilə də klassik şeirlərdə bu söz daha çox dramatik və lirik təsiri ilə rast gəlinir.

Misal olaraq verilən şeir parçasında "istimdad" sözü, köməksizlik və çarəsizliyin ifadəsində, həyatın ağır yükü altında əzilmiş bir varlığın fəryadının ifadəsində istifadə olunub. "Sönük vücudu saçar hər dəm atəşin fəryad; Fəqət nə çarə! Əsərsiz bütün bu istimdad" misralarında vücudun sönüklüyü, fəryadın atəş kimi alovlanması və buna baxmayaraq köməksizliyin davam etməsi, "istimdad"ın həqiqi mənasını aydın şəkildə göstərir. Bu, sadəcə bir çağırış deyil, ümidsiz bir yalvarışdır.

Yekun olaraq, "istimdad" sözü, köhnəlmiş olsa da, zəngin məna dünyası ilə diqqəti cəlb edən və ədəbi dilin ifadə imkanlarını zənginləşdirən bir termindir. Müasir dilə nisbətən daha güclü emosional yüklə təqdim edilir. Bu, ona poetik və dramatik əsərlərdə xüsusi bir yer qazandırır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz