izahlı lüğət 1 baxış 0 reaksiya Düzəliş

İSTİQRAR (ər. istiqrār – qərar tutma, sabitləşmə) köhnəlmiş bir söz olaraq, əsasən iki əsas mənaya malikdir. Birincisi və əsl mənası qərar tutma, yerləşmə deməkdir. Bu, hər hansı bir şeyin möhkəm və dəyişməz bir vəziyyətə düşməsini, sarsılmaz hal almasını ifadə edir. Məsələn, "gəminin istiqrarı" deyəndə gəminin suya nisbətən sabit, tarazlı vəziyyətdə olmasını nəzərdə tuturuq. Bu mənada istiqrar həm fiziki, həm də metaforik olaraq istifadə oluna bilər. Fiziki olaraq bir quruluşun, obyektin möhkəmliyi, metaforik olaraq isə hər hansı bir sistemin, vəziyyətin dayanıqlığı, sabitliyi anlamına gəlir.

İkinci mənası isə sabitləşmə, aydınlaşmadır. Bu mənada istiqrar, bir şeyin dəyişkən vəziyyətdən sonra sabit və müəyyən bir vəziyyətə keçməsini, qeyri-müəyyənliyin aradan qalxmasını ifadə edir. Məsələn, "siyasi istiqrar" deyəndə ölkədəki siyasi vəziyyətin sabitləşməsini, qarışıqlıqların aradan qalxmasını, yeni bir tarazlığın qurulmasını nəzərdə tuturuq. Bu mənada istiqrar, uzun müddət davam edən sakitlik və dayanıqlığı ifadə edir. Köhnə olsa da, istiqrar sözü müasir dilə daha çox "sabitlik", "dayanıqlıq" və "müvazinət" kimi sinonim sözlərlə əvəz olunur, lakin mənasını tam olaraq əks etdirən bir sözün olmaması səbəbindən bəzi kontekstlərdə hələ də istifadə edilə bilər.

Qeyd etmək lazımdır ki, "istiqrar" sözünün köhnəliyi onun əhəmiyyətini azaltmır. Əksinə, bu sözün tarixi kontekstini və zəngin mənasını qoruyub saxlayır. Tarixi mənbələrə nəzər saldıqda "istiqrar" sözünün daha geniş bir çalar dəsti ilə istifadə olunduğunu görə bilərik. Bu da dilin zənginliyinə və təkamülünə dəlalət edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz