İspanka sözü, rus dilindən keçmiş bir termin olub (Испанка), 1918-1919-cu illərdə dünyanı bürümüş qrip pandemiyasını ifadə edir. Bu qlobal səhiyyə böhranı özünün yüksək ölüm nisbəti ilə tarixə düşmüşdür. "İspanka" adı, xəstəliyin Avropada ilk dəfə geniş yayılmasının İspaniyada müşahidə olunması ilə əlaqədardır. Əslində, xəstəlik İspaniyada ortaya çıxmamışdı, ancaq bir çox ölkə, o cümlədən döyüşən tərəflər, Birinci Dünya Müharibəsi səbəbindən hərbi əhəmiyyətli məlumatların yayılmasını məhdudlaşdırdığı üçün xəstəliyin yayılması ilə bağlı məlumatları gizlədirdilər. İspaniya isə neytral olduğundan, xəstəliyin yayılması ilə bağlı açıq şəkildə məlumat yayırdı, buna görə də xəstəlik "İspan qripi" adını aldı.
Xəstəlik, əslində, H1N1 virusunun bir növü idi və onun yüksək ölüm nisbətinin səbəbi, virusun sürətlə yayılması və immun sisteminə ciddi təsir göstərməsi ilə əlaqələndirilə bilər. Bu pandemiya milyonlarla insanın ölümünə səbəb olmuş, qlobal iqtisadiyyata və sosial həyata ciddi təsir göstərmişdir. İspanka, yalnız bir xəstəlik deyil, həm də tarixin gedişatına təsir etmiş mühüm bir hadisə kimi yadda qalmışdır. Pandemiya zamanı həkimlər və tibb bacıları öz həyatlarını riskə ataraq xəstələrin müalicəsi ilə məşğul olmuş, həmçinin karantin tədbirləri və sanitariya işləri görülmüşdür. Lakin, bu tədbirlərin effektivliyi mübahisəlidir.
Bu gün "İspanka" termini həm də qlobal pandemiyaların nə qədər təhlükəli olduğunu xatırladan bir xəbərdarlıqdır. Pandemiya zamanı yaşanan çətinliklər, həmçinin elmi tədqiqatlar və səhiyyə sistemlərinin inkişafı üçün mühüm bir təcrübə olmuşdur. "İspanka" haqqında araşdırmalar bu gün də davam etməkdədir, pandemiyanın səbəbləri, yayılma mexanizmləri və müalicə üsulları ilə bağlı yeni məlumatlar əldə edilir.