izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

İslıq sözü Azərbaycan dilində fit, fışqırıq kimi səslərin tez-tez və ardıcıl olaraq çıxmasını bildirir. Bu səslər, adətən, sürətli hərəkət edən və ya sürtünmə yaradan cisimlərdən çıxır. Misal üçün, güllənin havada sürətlə hərəkəti zamanı çıxardığı səs "islıq" kimi təsvir edilə bilər. Yəni, "islıq" sadəcə bir fit və ya fışqırıq deyil, daha çox bu səslərin sürətli ardıcıllığı, sanki bir səs axını kimi qəbul edilir.

M.S.Ordubadinin əsərindən götürülmüş nümunədə ("Ancaq … gəmilərin son islıqları … eşidilirdi") islıq, gəmilərin uzaqlaşması ilə əlaqələndirilmiş, getdikcə zəifləyən və nəhayət səssizliyə qovuşan fit və ya fışqırıqların zəncirvari təkrarını ifadə edir. Bu, həm də gəmilərin hərəkətinin, onların məsafənin artması ilə tədricən azalmasını simvolizə edə bilər.

İkinci nümunədə ("Düşmən tərəfdən gələn güllələr islıq çalaçala başı üzərindən uçuşur") isə "islıq", güllələrin sürətli hərəkətindən yaranan səs-küylü və davamlı bir səs kimi təsvir edilir. "Çala-çala" sözü isə bu səsin ritmik və qırğın xarakterini vurğulayır. Beləliklə, bu kontekstdə "islıq", həm təhlükənin, həm də düşmən tərəfindən gələn güllələrin sürət və ardıcıllığını göstərən bir obrazlı ifadədir.

Ümumiyyətlə, "islıq" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişsə də, əsasında sürətli hərəkətlə əlaqəli, tez-tez təkrarlanan və qırğın xarakterli səsləri ifadə edir. Bu sözün istifadəsi dilə canlılıq və obrazlılıq qatır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz