İrdələmək, Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında yer alan və təmizləmə, arıtma mənalarını özündə ehtiva edən bir felldir. Sadəcə "təmizləmək"dən daha geniş bir mənaya malikdir, çünki proses zamanı yalnız istənməyən hissələrin kənarlaşdırılması deyil, həm də məhsulun keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması, daha dəyərli hissələrinin seçilib ayrılması nəzərdə tutulur.
Taxılın irdələnməsi misalında, bu proses taxılı qabıqlarından, quru otlardan, tozlardan və digər çirkləndiricilərdən təmizləmək, həmçinin qırılmış və ya zədələnmiş dənələri ayırmaq mənasını verir. Nəticədə daha keyfiyyətli, təmiz və istifadəyə hazır taxıl əldə edilir. Bu proses əl ilə və ya xüsusi avadanlıqlar vasitəsilə həyata keçirilə bilər.
Meyvənin irdələnməsi isə, meyvənin çürümüş, qurumuş və ya zədələnmiş hissələrinin çıxarılmasını, sağlam və təzə hissələrin seçilməsini əhatə edir. Məsələn, üzümün irdələnməsi zamanı çürük və ya zədələnmiş üzüm dənələri ayırılır, beləcə şirənin keyfiyyəti yaxşılaşdırılır və qorunması uzadılır. Bu proses həmçinin meyvənin sonrakı emalı üçün (məsələn, mürəbbə hazırlanması üçün) hazırlığını təmin edir.
Ümumiyyətlə, "irdələmək" sözü, hər hansı bir materialın, məhsulun və ya məmulun təmizlənməsi, arıtılması və keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması üçün görülən seçici bir prosesi ifadə edir. Bu prosesin əsas məqsədi istənməyən hissələri ayıraraq məhsulun dəyərini artırmaq və istifadəsini optimallaşdırmaqdır. Sözün kökü və etimologiyası da bu mənanı daha dərindən anlamağa kömək edə bilər.