İrbis (Panthera uncia) – Qar bəbiri kimi də tanınan, pişikkimilər fəsiləsinə aid nəhəng və gözəl bir məməli yırtıcı heyvandır. Onun adı, əzəmətli görünüşünü və qarlı dağlarda yaşamasını əks etdirən, bir çox dillərdə eyni və ya oxşar səslənmə ilə işlənilir.
İrbisin xarici görünüşü digər pişiklərə nisbətən fərqlidir. Uzun, qalın və sıx tükləri, soyuq iqlim şəraitində yaşamaq üçün mükəmməl bir adaptasiyadır. Bu tüklərin rəngi, ətraf mühitlə uyğunlaşmaq üçün açıq bozdan sarımtıl rəngə qədər dəyişir, bədənindəki qara ləkələr isə kamuflyaj rolunu oynayır. İrbisin güclü əzələləri və uzun quyruğu, dik yamaclarda hərəkət etməsini asanlaşdırır. Uzun ayaqları isə qarda hərəkət etməkdə üstünlük verir.
Bu nadir heyvan, əsasən Orta Asiyanın yüksək dağlıq ərazilərində, Himalay dağlarında və Tibet yaylasında yaşayır. İrbislər, əsasən, qayalıq ərazilərdə, qar örtüyü olan dağlarda və alp çəmənliklərində yaşamağa uyğunlaşmışlar. Onların əsas qidasını dağ keçiləri, qoyunlar və digər dağ heyvanları təşkil edir.
Təəssüf ki, irbislər nəsli kəsilmək təhlükəsi ilə üzləşirlər. Qanunsuz ovçuluq, yaşayış mühitinin məhv edilməsi və iqlim dəyişikliyi onların sayının azalmasına əsas səbəblərdir. Onların qorunması üçün beynəlxalq səviyyədə müxtəlif tədbirlər həyata keçirilir, lakin bu nadir və gözəl heyvanı qorumaq üçün daha çox səy göstərilməlidir.
İrbis, yalnız gözəl bir heyvan deyil, həm də ekosistemin vacib bir hissəsidir. Onların sayının azalması, dağ ekosisteminin tarazlığını poza bilər. Buna görə də irbislərin qorunması, biomüxtəlifliyin qorunması üçün çox vacibdir.