İnlətmək sözü, Azərbaycan dilində geniş yayılmış bir feldir və əsasən kədər, qəm, acı və ya həsrət hisslərinin ifadəsində istifadə olunur. Sadəcə "inildətmək" kimi qısa bir izahla kifayətlənmək, sözün zəngin semantik potensialını əks etdirmir.
İnlətmək, içərimdən gələn, dərin və sarsıdıcı bir ağrı, kədər və ya həsrətin ifadəsidir. Bu, sadəcə bir ağlamaq deyil, daha dərin, daha sarsıdıcı və bəzən də ifadəsiz bir əzabın ifadəsidir. Sözün mahiyyətində həm fiziki, həm də mənəvi bir ağrı vardır. Fiziki ağrı halında, inlətmək dərin bir nəfəs alıb, ağır, titrəyən bir səslə nəfəsin çıxarılmasına bənzəyir. Mənəvi ağrı halında isə, kədər, qəm, həsrət və ümidsizlik hisslərinin ifadəsində özünü göstərir.
A. Şaiqin misalında olduğu kimi, "Köksümün içində çarpan ürəkdir; Məni də inlədən tək bir diləkdir" ifadəsində, "inlətmək" sözü bir istəyin, bir arzunun insanı necə dərin dərəcədə əzablandırdığını, ruhun dərinliklərindən gələn bir ağrı kimi təsvir edir. Bu, həm də həmin istəyin reallaşmaması ilə bağlı çəkdiyi əzabdır.
Elxan misalında isə, "Bu səs bir xatirat mizrabı kimi qəlbimin..." cümləsinin davamını bilməsək də, "inlətmək" sözünün burada xatirələrin dərin təsiri, keçmişin acı və ya şirin anılarının qəlbdə yaratdığı titrəyiş və əzabı ifadə etməsi ehtimalı yüksəkdir. Yəni, söz sadəcə bir kədər deyil, həm də xatirələrin, keçmişin təsirinin dərinliyinə işarə edir.
Nəticə etibarilə, "inlətmək" sözü sadə bir sinonimlə əvəz edilə bilməyən, zəngin məna yükü daşıyan və ədəbiyyatda, xüsusilə də lirik əsərlərdə geniş istifadə olunan, duyğuları dəqiq və təsirli şəkildə ifadə edən bir sözdür.