izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

İnqilabiləşmə, "inqilabiləşmək" felindən törəmiş bir isimdir və əsasən cəmiyyətin siyasi, iqtisadi və ya sosial quruluşunda köklü və sürətli dəyişiklikləri, köhnə sistemin yıxılmasını və yeni bir sistemin qurulmasını ifadə edir. Bu dəyişikliklər adətən zorakılıq, üsyan və ya mübarizə yolu ilə həyata keçirilir və mövcud qayda-qanunlara, ideologiyalara və hakimiyyət strukturlarına qarşı açıq bir üsyanı təmsil edir.

İnqilabiləşmənin mahiyyəti yalnız zorakı üsullarla məhdudlaşmır. Bəzi hallarda, inqilabi dəyişikliklər tədricən, mədəni və ya siyasi təsir vasitəsilə də baş verə bilər. Bu zaman köhnə sistemin zəifləməsi və yeni bir sistemin tədricən formalaşması müşahidə olunur. Belə hallarda inqilab daha çox bir proses, bir təkamül kimi səciyyələnir.

İnqilabiləşmə həmçinin bir ideologiyanın, bir düşüncə tərzinin və ya bir hərəkatın yayılması və güclənməsi kimi də başa düşülə bilər. Məsələn, bir milli azadlıq hərəkatının məqsədi milli müstəqilliyə nail olmaq üçün cəmiyyətdə inqilabi dəyişikliklər yaratmaq ola bilər. Bu mənada, inqilabiləşmə, istənilən mövcud quruluşu dəyişdirmək üçün hərəkətə keçməyi ifadə edir.

Tarix boyu müxtəlif inqilablara rast gəlinmişdir. Bəziləri cəmiyyətin inkişafına müsbət təsir göstərmiş, bəziləri isə ağır nəticələrə səbəb olmuşdur. İnqilabiləşmənin nəticələri həmişə qeyri-müəyyəndir və bir çox amillərdən, o cümlədən inqilabın səbəblərindən, iştirakçılarının məqsədlərindən və inqilab sonrası yaranan siyasi və sosial şəraitdən asılıdır. Bu səbəbdən, inqilabiləşməni həmişə müsbət və ya mənfi olaraq qiymətləndirmək mümkün deyildir. Hər bir inqilab özünün spesifik tarixi kontekstində araşdırılmalı və qiymətləndirilməlidir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz