izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

İnhiraf (ər. انحراف - inḥirāf) sözü, əsas mənası “dönmə”, “sapma”, “kənara çıxma” olan bir termindir. Lüğətlərdə sadəcə olaraq “dönmə, sapma, kənara qaçma, başqa tərəfə meyletmə, qaçma” kimi tərcümə olunsa da, bu sözün mənası kontekstdən asılı olaraq daha geniş və dərin bir mənaya malik ola bilər.

İnhiraf, həm fiziki, həm də mənəvi bir hadisəni ifadə edə bilər. Fiziki mənada bir obyektin, yolun və ya hərəkətin əvvəlcədən müəyyən edilmiş istiqamətindən kənara çıxmasını, sapmasını ifadə edir. Məsələn, bir avtomobilin yolundan çıxması, bir çayın axımının dəyişməsi, bir proyektilin hədəfdən kənara düşməsi inhiraf nümunələri ola bilər.

Ancaq inhiraf daha çox mənəvi və ya ideoloji anlamda istifadə olunur. Bu mənada, inhiraf qəbul edilmiş norma, qanun, əxlaq prinsipi, əqidə və ya fikir sistemindən sapmanı, onlardan uzaqlaşmanı ifadə edir. Siyasi inhiraf, əxlaqi inhiraf, dini inhiraf kimi ifadələr bu mənaya misaldır. Füzuli’nin misalında olduğu kimi, sözün şair tərəfindən istifadəsi də məhz mənəvi bir sapmanı ifadə edir: "Gər doğru isə vəfadə lafın; Məndən nə üçündür inhirafın?" Burada şair, vəfadarlıqdan sapmanı, doğru yoldan kənara çıxmanı ifadə edir.

Beləliklə, inhiraf sözünün yalnız “sapma” ilə kifayətlənməməsi, onun kontekstdə daha dəqiq təfsirini tələb etməsi vacibdir. Sözün dərinliklərinə varmaq üçün istifadə olunduğu məqamı və mətnin ümumi məzmununu nəzərə almaq lazımdır. Əslində, inhiraf, hərəkətin, fikrin və ya əqidənin məqsəddən, doğru yoldan və ya qəbul edilmiş normalardan uğursuz bir şəkildə ayrılmasını ifadə edən zəngin mənalı bir sözdür.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz