izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

İmsilənmək, Azərbaycan dilində geniş yayılmış bir feldir və əsasən hərəkətsizliyə, yerində tərpənməyə, lakin qəzəbli və ya hiddətlənmə ilə müşayiət olunan bir hərəkətsizliyi ifadə edir. Sadəcə "yerində durmaq" deyil, daha çox içində bir qəzəb, narahatlıq, həyəcan, hətta hiddət olan bir hərəkətsizliyi təsvir edir. Sanki bir heyvanın hücuma hazırlaşması kimi, bədən gərgindir, ancaq hərəkət yoxdur. Bu hərəkətsizlik, gözlənilən bir hərəkətin gecikməsini və ya əsəbi bir gözləməni əks etdirir.

Sözün kökü, ehtimal ki, "imsil" sözündən törəyir, hansı ki, əzəmət, qüdrət, möhtəşəmlik mənalarını ifadə edə bilər. Bu baxımdan, "imsilənmək" özündə bir növ "qüdrətli bir hərəkətsizliyə", "qəzəbli bir səbrə" sahib olmağı ifadə edə bilər. Sözün mənasını daha da dərinləşdirən isə, hərəkətsizliyin altında gizlənən güclü emosional vəziyyətdir. Bu güc, hər an partlaya biləcək bir vulkan kimi təsvir edilə bilər.

Selim Vurğun misalında olduğu kimi, "qapının ağzında gərnəşir köpək. S.Vurğun" ifadəsində, köpəyin "imsilənməsi" onun potensial hücuma hazır olması, yırtıcıya qarşı səbrli və ehtiyatlı gözləməsi mənasını verir. Köpək hərəkətsizdir, amma bu hərəkətsizlik qorxu, ehtiyat, yaxud da qəzəb hisslərinin ifadəsidir. Bu, passiv bir hərəkətsizlik deyil, aktiv bir gözləmədir.

Beləliklə, "imsilənmək" sözü, sadəcə bir hərəkətsizliyi deyil, bu hərəkətsizliyin arxasında gizlənən güclü emosiyaları, həyəcanı, gözləməni, və ya hətta qəzəbi də özündə əks etdirən bir söz kimi təsvir edilə bilər. Onun mənası kontekstə görə müxtəlif çalarlar ala bilər, amma həmişə bu emosional yükü özündə daşıyır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz