izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

İmsiləmək, Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında özünəməxsus yeri olan bir sözdür. Sadəcə "iy almaq" və ya "qoxulamaq" kimi mənalarla kifayətlənməkdən uzaq, daha çox duyğu və təsvir ehtiva edir. Lüğətlərdəki qısa izahlar bu sözün ifadə gücünü tam əks etdirə bilmir.

İmsiləmək, ətraf mühitin qoxularını yalnız duymaq deyil, onları dərinə qədər hopdurmaq, hətta "sormaq" kimi təsəvvür edilə bilər. Bu, passiv bir proses deyil; küləyin qapıları və divarları "imsiləməsi" misalında olduğu kimi, aktiv bir qarşılıqlı təsirdir. Külək sanki canlı bir varlıq kimi, qoxuları axtararaq, hər tərəfə yayır, ətrafdakı hər şeyi özünə hopdurur.

Sözün mənasını daha da genişləndirəcək olursaq, imsiləmək həm də bir növ "əmilir olma", "nüfuz etmə" mənasını da ehtiva edə bilər. Qoxular yalnız burnumuz vasitəsilə deyil, hətta məkanın özünə hoparaq, onu "imsiləyir". Bu, məkanı əhatə edən qoxuların ətraf mühitlə birləşməsi, qarışması və yeni bir ətir palitrası yaratması kimi düşünülə bilər.

Misalda verilən "külək də ac it kimi vurnuxur o küçədən bu küçəyə; Qapıları, divarları imsiləyir" ifadəsi bu mənanı gözəl əks etdirir. Külək, acıq bir it kimi hər tərəfə yayılan qoxuları axtarır və onları qapılara, divarlara hopdurur, məkanı özünəməxsus bir qoxu ilə doldurur. Bu, yalnız bir qoxu duygusundan çox, bir təsvirdir, bir məkanın ətri ilə canlanmasıdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz