izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

İltimasçı sözü Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında "iltimas edən, minnətçi" mənasını daşıyır. Lakin bu tərif, sözün bütün çalarlarını əhatə etmir. İltimasçı, sadəcə bir şey xahiş edən şəxs deyil; o, öz xahişinin yerinə yetirilməsində müəyyən dərəcədə acizlik, ehtiyac və ya asılılıq hissini ifadə edən kəsdir. Bu acizlik, maddi ehtiyacdan, güc çatışmazlığından və ya sosial statusdan irəli gələ bilər.

Sözün kökü olan "iltimas" da maraqlıdır. O, müraciət, xahiş, rica mənalarını özündə cəmləşdirir, lakin sadə bir xahişdən daha çox, müəyyən bir hörmət, ehtiram və ya yalvarış elementi ehtiva edir. İltimasçı, xahişini təkidlə və ya tələblə deyil, əsasən tövsiyə, mərhəmət və ya rəhmətdən ümid edərək bildirir.

Ədəbiyyatda iltimasçının obrazı tez-tez müxtəlif kontekstlərdə işlənir. O, həm aciz, zəif bir şəxs, həm də öz məqsədinə çatmaq üçün məharətlə iltimas edən hiyləgər bir kəs ola bilər. Bu səbəbdən də sözün mənasını anlamaq üçün yalnız tərifə deyil, həmçinin kontekstin də nəzərə alınması vacibdir. Məsələn, yuxarıdakı misal cümlədəki "iltimasçı" sözü, Hacı Rəsulun Zeynal Qurbana etdiyi müraciətin xarakterini, onun aciz və ya gücsüz mövqeyini əks etdirir.

Beləliklə, "iltimasçı" sözünün daha geniş və dəqiq tərifi "öz məqsədinə çatmaq üçün hörmət, ehtiram və ya yalvarış əsasında xahiş edən, müəyyən dərəcədə acizlik və ya asılılıq hissini ifadə edən şəxs" kimi verilə bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz