İlluminator (latıncadan gələn illuminator sözündən) hava və su nəqliyyat vasitələrində, xüsusilə də gəmilər və təyyarələrdə yerləşən şüşəli pəncərədir. Bu pəncərələr, yolçulara və ekipaja xarici mühitin görünüşünü təmin etmək üçün nəzərdə tutulmuşdur. Onların ölçüsü və forması nəqliyyat vasitəsinin növündən və dizaynından asılı olaraq dəyişə bilər.
İlluminatorlar sadəcə pəncərə deyillər, onlar mürəkkəb mühəndislik həlləridir. Yüksək təzyiqə, temperatur dəyişikliklərinə, şoklara və digər ətraf mühit amillərinə davamlı olmalıdırlar. Buna görə də, illuminatorların istehsalında xüsusi möhkəm və yüngül materiallar, məsələn, akril və ya xüsusi tərkibli şüşələr istifadə olunur. Bəzi hallarda, əlavə təhlükəsizlik üçün, illuminatorlar çoxlaylı quruluşa malik ola bilərlər.
Tarixən, gəmilərdə istifadə olunan illuminatorlar daha çox kiçik ölçülü və dairəvi formaya malik idilər. Bu, həm struktur möhkəmliyini təmin etmək, həm də suyun təzyiqinə qarşı daha yaxşı müqavimət göstərmək üçün seçilmiş bir dizayn idi. Müasir illuminatorlar isə daha böyük, müxtəlif formalarda və daha mürəkkəb texnologiyalardan istifadə etməklə hazırlanırlar.
İlluminator sözü, həmçinin, daha geniş mənada, işıq mənbəyi kimi də istifadə edilə bilər. Məsələn, qədim əlyazmaların bəzədilməsində istifadə olunan rəngli rəsmlər də illuminasiya adlandırılırdı. Lakin, bu, texniki mənada istifadə edilən illuminator sözünün başqa bir mənasıdır və hava və su nəqliyyat vasitələrindəki şüşə pəncərələrdən fərqlənir.