izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

İlkindi sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində "ikindi"nin sinonimi kimi qeyd olunsa da, mənasını daha dəqiq və geniş şəkildə izah etmək mümkündür. Əslində, "ilkindi" sözü "ikindi"nin daha köhnə, daha poetik və bədii üslubda işlənən bir variantıdır. Həmçinin, "ilkindi"nin istifadəsində müəyyən bir zaman dilimi vurğulanması da ola bilər. Sadəcə "ikindi" demək yerinə "ilkindi" istifadəsi, günün bu hissəsinin daha sakit, daha səmimi və təbiətlə daha sıx bağlı olduğunu ifadə edə bilər.

Misal olaraq, Molla İbrahimxəlil Kəngərlinin sözlərinə əsasən verilən nümunədə ("Molla Həmid, Nuxadan yola düşən adamlar, Şeyx Salahın yazmağına görə, gərək bu gün ilkindi çağı buraya yetişsinlər"), "ilkindi çağı" ifadəsi, sadəcə "ikindi vaxtı" demək deyil, Nuxadan yola düşən adamların səyahətinin günəşin əyilməyə başladığı, günün sakit və sakitləşən hissəsində başa çatmasını ifadə edir. Bu ifadə, həm də səyahətin təbii ritmlərlə uyğunluğunu, təbiətin insan həyatındakı rolunu vurğulayır.

Beləliklə, "ilkindi" sözü, "ikindi"nin sinonimi olmaqla yanaşı, daha poetik bir ifadədir və mətnə müəyyən bir ədəbiyyat üslubu, əhval-ruhiyyə və zaman hissiyyatı qatır. Onun istifadəsi, müəllifin dil ustalığını, söz ehtiyatının zənginliyini göstərir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz