izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

İlinmək feli, əsasən Azərbaycan dilinin şivə və dialektlərində geniş istifadə olunan, "azca qızmaq, ilıq olmaq" mənasını ifadə edir. Standart ədəbi dildə daha çox "istilənmək" və ya "qızınmaq" feilləri ilə əvəz olunur, lakin "ilinmək" daha incə bir məna çalarını özündə ehtiva edir.

"İlinmək", qızmanın intensivliyini ifadə etmir; kəskin bir istilik yüksəlişindən daha çox, yumşaq, tədricən baş verən bir istiləşmə prosesini bildirir. Sanki bir şey əvvəlki soyuqluğundan azad olub, ətraf mühitin təsirindən tədricən ilıq bir hal alır. Bu mənada, "ilinmək" sözü daha çox təbiətin incə dəyişikliklərini ifadə etmək üçün istifadə olunur.

Misal olaraq, "Yazda çayın suyu ilinir" cümləsindəki "ilinir" sözü, çay suyunun qışın sərt soyuğundan çıxaraq, yaz günəşinin təsiri ilə yavaş-yavaş, nəzərəçarpan dərəcədə deyil, anlaşılan şəkildə ilıqlaşmasını ifadə edir. Bu, kəskin bir temperatur dəyişikliyindən daha çox, təbii və tədricən baş verən bir prosesdir. "Qızınır" sözü bu məqamı o qədər də dəqiq ifadə etməz.

Beləliklə, "ilinmək" sözü, sadəcə "azca qızmaq" mənasını verməklə yanaşı, bu qızmanın tədricən, yumşaq və təbii bir proses olduğunu vurğulayır. Bu məna çalarını diqqətə almaq, Azərbaycan dilinin zənginliyini və incəliklərini daha yaxşı başa düşməyə kömək edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz