İlğar (is. qəd.): Tarixi mənbələrə əsasən "ilğar" sözü, sürpriz və qəfil hərəkətləri, xüsusilə də düşmən ərazisinə edilən ani hücumları ifadə edir. Bu, sadəcə ansızın bir hücum deyil, daha çox planlı, lakin düşmən üçün gözlənilməz olan və tez-tez atlı qoşunlar tərəfindən həyata keçirilən bir hərbi taktikadır. Sözün kökünə nəzər salsaq, "ilğar"ın sürət və qəfilliyi vurğulayan bir məna daşıdığını görərik.
Qədim döyüş sənətinin mühüm tərkib hissələrindən biri olan ilğar, düşməni çaşdırmaq, müdafiəsini zəiflətmək və strateji üstünlük əldə etmək üçün istifadə olunurdu. Sözün qədimliyi və mənası, Azərbaycan tarixindəki atlı qoşunların hərbi taktikaları haqqında dəyərli məlumatlar verir. İlğar, düşmənin müdafiə mövqelərinə sürətli və gözlənilməz bir şəkildə soxulmaq, əsas qüvvələrin gəlməsindən əvvəl qısa və güclü zərbələr endirmək məqsədini daşıyırdı.
Müasir dilə tərcümə edərkən "ilğar" sözünün "basqın" və ya "ansızın hücum" kimi tərcümələri tamamilə doğru olsa da, bu tərcümələr sözün tarixi və strateji əhəmiyyətini tam əks etdirmir. Çünki "ilğar" sadəcə bir hücum deyil, məqsədli, planlı, lakin düşmən üçün gözlənilməz bir taktik hərəkətdir. "İlğar etmək" ifadəsi isə bu taktikanın tətbiqini göstərir.
Beləliklə, "ilğar" sözü Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında özünəməxsus yer tutan, tarixi və hərbi kontekstə malik bir termindir. Onun mənasını anlamaq, yalnız sözün özünün tərifini verməklə deyil, həm də qədim döyüş taktikalarını başa düşməklə mümkündür.