İlanyeyən (Circaetus) qartallar fəsiləsinə (Accipitridae) aid yırtıcı quşların bir cinsi (və ya bəzi təsnifatlarda alt-fəsiləsi) olub, əsasən ilanlarla qidalanması ilə seçilir. Onlar, möhtəşəm yırtıcı quşlar aləminin, görünüşcə daha zərif və incə üzvlərindən sayılırlar. Adından da göründüyü kimi, pəhrizlərinin əsasını ilanlar təşkil edir, lakin bəzi növləri digər sürünənlər, kiçik məməlilər və hətta quşlarla da qidalanır.
İlanyeyənlərin əsas xüsusiyyətləri arasında güclü caynaqları, ilan zəhərinə qarşı müəyyən dərəcədə müqavimət göstərən bədən quruluşları, və ilanları tutub idarə etmək üçün xüsusi ov üsulları vardır. Bu ov üsulları, ilanı hədəfdən yayınmadan tutmaq və zərərsizləşdirmək üçün çeviklik, dəqiqlik və strateji düşünmə tələb edir. Bəzi ilanyeyənlər ilanları havada tutmağı bacarır, bəziləri isə yer səthində, sürünən ilanları təqib edərək tuturlar.
Dünyanın müxtəlif regionlarında, əsasən tropik və subtropik zonalarda yayılmış olan ilanyeyənlərin bir neçə növü mövcuddur. Hər növün özünəməxsus morfoloji xüsusiyyətləri, coğrafi yayılma arealı və davranış xüsusiyyətləri vardır. Onların bəzi növlərinin populyasiyası, yaşayış mühitlərinin məhv olması və digər amillər səbəbindən təhlükə altındadır. Bu gözəl və maraqlı quşların qorunması üçün müvafiq tədbirlərin görülməsi son dərəcə vacibdir.
Ümumiyyətlə, ilanyeyənlər təbiətin möhtəşəm və unikal canlılarından biri olub, təkamül prosesində ilanlarla olan mürəkkəb əlaqələrini və ovçuluq bacarıqlarını nümayiş etdirirlər. Onların həyat tərzi və davranışları, təbiətşünaslar və zooloqlar üçün hələ də araşdırma mövzusu olaraq qalır.