İlahə, antik mifologiyaların və bəzi dinlərin qədim və əzəmətli dünyasında, qadın cinsli tanrıçaları ifadə edən müqəddəs bir sözdür. Bu tanrıçalara yalnız dini inancların obyekti kimi deyil, həm də mədəniyyətə, incəsənətə və həyata təsir edən güclü qüvvələr kimi baxılırdı. Onlar bəzən təbiətin, duyğuların, sənətin və hətta spesifik sahələrin himayədarı kimi təsvir olunurdular.
Qədim Yunan mifologiyasında, müxtəlif sənət sahələrinin ilham perisi sayılan Muzalar, ilahələrin ən gözəl nümunələrindən biridir. Onlar şeir, musiqi, tarix, elm və digər sənət növlərinin himayədarı olaraq qədim Yunan şairləri və sənətkarları tərəfindən həmişə ehtiramla yad edilirdilər. Muzaların ilhamı olmadan heç bir əsər yaradıla bilməzdi – belə inanılırdı. Bu, ilahələrin insan həyatındakı rolunun nə qədər mühüm olduğunu göstərir.
İlahə anlayışı sadəcə bir “qadın allah” ifadəsindən daha çoxdur. Bu, güc, hikmət, gözəllik, məhsuldarlıq, sevgi, müharibə və s. kimi müxtəlif anlayışları təcəssüm etdirən mürəkkəb və çoxşaxəli bir konsepsiyadır. Hər bir mədəniyyətin özünəməxsus ilahələri var idi və bu ilahələrin xüsusiyyətləri, gücləri və hekayələri mədəniyyətin özünəməxsus xüsusiyyətlərini əks etdirirdi.
İlahələr haqqında miflər və əfsanələr nəsildən-nəsilə ötürülərək insan bəşəriyyətinin tarixi, inancları və dəyərləri haqqında qiymətli məlumatlar verir. Onlar incəsənət əsərlərində, ədəbiyyatda və hətta müasir mədəniyyətdə öz əksini taparaq əbədiyyətə qədəm qoymuşlar.