İqtiza sözü ərəb mənşəli olub, əsasən "lüzum", "lazım olma", "zəruriyyət" və "vaciblik" mənalarını ifadə edir. Klasik ədəbiyyatımızda geniş istifadə edilən bu söz, sadəcə bir şeyin lazım olmasını deyil, həm də bu lazım olmanın vacibliyini, hətta zərurətini vurğulayır. Yəni, bir şeyin sadəcə istənilməsi deyil, mütləq olması, olmadan olmazlığı mənasını da özündə ehtiva edir.
İqtizanın "ehtiyac" və "hacət" mənaları da vardır, lakin bu mənalar "lüzum" və "zəruriyyət" mənalarından bir qədər daha geniş və zəifdir. "Ehtiyac" və "hacət" daha çox istək, arzu ilə bağlı olarkən, "iqtiza" daha ciddi, daha məcburi bir ehtiyacı ifadə edir. Bir şeyin mövcudluğu və ya baş verməsi üçün mütləq şərti ifadə edir.
Misal olaraq, şeirdəki "iqtizayi-dövran" ifadəsi, dövranın, zamanın tələbinə, onun qanunlarına uyğunluq mənasını verir. Bu, sadəcə bir istək deyil, zamanın tələbi, qanunu olaraq qəbul edilməli olan bir zərurəti bildirir. Beləliklə, sözün istifadəsi məzmuna daha ciddi və vacib bir əhəmiyyət qatır.
Ümumiləşdirərək deyə bilərik ki, "iqtiza" sözü, bir şeyin sadəcə lazım olmasını deyil, onun vacib, zəruri və qaçılmaz olduğunu vurğulayan, klassik ədəbiyyatımızda zəngin məna yükü daşıyan bir sözdür.