izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

İktifa (ərəbcədən) - kifayətlənmək, qane olmaq, ehtiyac duyulanı əldə etməklə yetinmək mənasını verən bir sözdür. Sadəcə kifayətlənməkdən daha geniş bir məna daşıyır; özünün mövcud vəziyyəti, əldə etdiyi şeylərlə razılaşmaq, daha çoxuna ehtiyac duymamaq və ya istəməmək duyğusunu ifadə edir. Bu, passiv bir razılaşma deyil, aktiv bir seçimdir; insan özünün ehtiyac və istəklərini dəyərləndirir və mövcudlarla kifayətlənməyi qərarlaşdırır.

İktifa, sadəcə maddi ehtiyaclarla məhdudlaşmır. Ruhani, mənəvi, hətta sosial ehtiyaclarda da özünü göstərə bilər. Məsələn, bir insan pul ehtiyacını ödəyən bir işdə çalışa bilər, amma daha yüksək vəzifə, daha çox maaş arzusundan imtina edərək mövcud vəziyyəti ilə iktifa edə bilər. Ya da bir insan çox sayda dost və tanışa sahib olsa da, yalnız bir neçə yaxın dostla kifayətlənməyi, daha geniş bir sosial dairə qurmaq istəməməyi seçə bilər. Bu seçimdə özəl həyatın dəyərləndirilməsi və sakitlik arzusu böyük rol oynaya bilər.

"İktifa etmək" ifadəsi həm məcburi kifayətlənməni, həm də şüurlu bir qərarı ifadə edə bilər. Məsələn, maddi imkanların məhdudluğu səbəbindən bir insan istədiyi həyatı yaşaya bilməyə bilər və buna məcburən iktifa edər. Lakin, başqa bir insan bol imkanlara sahib olsa da, sadə bir həyatı seçərək, mövcud olanlarla iktifa etməyi üstün tuta bilər. Bu ikinci halda, iktifa fəlsəfi bir seçim, həyat tərzinin əksidir.

Misal olaraq verilən "Hatəmxan ağa" sözləri iktifanın məcburi deyil, şüurlu bir seçim ola bilmədiyini göstərir. Çox arvad almaq istəməməsi Hatəmxan ağanın özünün ehtiyaclarını və istəklərini qiymətləndirərək bir arvadla iktifa etmək qərarına gəlməsini ifadə edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz