İkihərəkətlilər (Amphisbaenia): Yeraltı həyat tərzinə uyğunlaşmış, qurda bənzər görünüşlü maraqlı bir kərtənkələ fəsiləsidir. Onların adı, yunanca "amphi" (hər iki tərəf) və "baien" (gəzmək) sözlərindən əmələ gələrək, bədənlərinin hər iki ucundan eyni rahatlıqla hərəkət edə bilmə qabiliyyətinə işarə edir. Bu qabiliyyət onların yeraltı tunellərində hərəkət etmələrini asanlaşdırır.
Görünüşcə qurdlara bənzəsələr də, ihərəkətlilər sürünənlər sinfinə aiddirlər. Bədənləri uzun, silindrik və ayaqsızdır. Kiçik başları bədənlərinə nisbətən zəif fərqlənir. Gözləri rudimentar (əskik inkişaf etmiş) və ya tamamilə gizlidir, çünki yeraltı həyatda görmə qabiliyyəti onların üçün az əhəmiyyət kəsb edir. Dəri quru və pulcuqlu, rəngləri isə ümumiyyətlə torpaq rənglərinə (çəhrayı, qəhvəyi, boz) yaxındır, bu da onların ətraf mühitdə kamuflyaj olmalarına kömək edir.
İkihərəkətlilər əsasən yeraltı tunellərdə yaşayır və qida axtarışında torpağı qazırlar. Pəhrizləri əsasən həşəratlar, qurdlar və digər kiçik onurğasızlardan ibarətdir. Çox maraqlı bir xüsusiyyəti onların kəllə sümüklərinin quruluşundadır: bu onlara torpaqda qazmağı asanlaşdırır. Sümüklərin quruluşuna görə, bədənlərini qazmağa uyğun hərəkətlər edə bilirlər.
Dünyanın mülayim və tropik bölgələrində geniş yayılmışdırlar, ancaq nadir hallarda görülürlər, çünki yeraltı həyat tərzi sürürlər. Elmi tədqiqatlar onların ekoloji rolu və təkamül tarixi haqqında daha çox məlumat əldə etməyə imkan verir.