İxtisassızlıq, bir fərdin müəyyən bir sahədə ixtisaslaşmış təhsil və ya təlim keçməməsi, hər hansı bir peşə və ya sənətdə xüsusi bacarıq və biliyə sahib olmaması vəziyyətidir. Bu, sadəcə olaraq, heç bir ixtisası olmaması demək deyil, həm də həmin sahədə lazımi təcrübə və bilik çatışmazlığını ifadə edir. İxtisassızlıq, bəzən istər-istəməz, bəzən də seçilmiş bir həyat tərzi nəticəsində yarana bilər.
İxtisassızlığın müxtəlif səviyyələri mövcuddur. Kimisi heç bir formal təhsil almayıb, kimisi isə məktəb təhsilini başa vurmasına baxmayaraq, heç bir xüsusi peşəyə yiyələnməyib. Həmçinin, bir sahədə əvvəl ixtisaslı olan bir şəxs, zaman keçdikcə və texnologiyanın inkişafı ilə öz biliklərini yeniləmədiyi təqdirdə, ixtisassızlıq vəziyyətinə düşə bilər. Bu vəziyyət, əmək bazarında rəqabət qabiliyyətini azaldır və yeni iş imkanlarının qapılarını bağlaya bilər.
İxtisassızlığın sosial-iqtisadi aspektləri də var. İxtisassız işçilər adətən daha aşağı əmək haqqı alırlar və işsizlik riski daha yüksəkdir. Bu da sosial problemlərə, yoxsulluğa və sosial bərabərsizliyə gətirib çıxara bilər. Lakin, ixtisassızlıq həmişə mənfi bir hal kimi qəbul edilməməlidir. Bəzi hallarda, ixtisassızlıq yeni bacarıqlar öyrənmək və fərqli sahələrdə özünü sınamaq üçün bir fürsət ola bilər. Əsas odur ki, ixtisassızlıq özünü inkişaf etdirmək üçün bir maneə kimi deyil, bir hədəf kimi qəbul edək.
Qısacası, ixtisassızlıq bir fərdin peşəkar həyatında müəyyən məhdudiyyətlər yarada bilsə də, həmişə mənfi bir hal kimi qəbul edilməməlidir. Öz üzərində işləmək, yeni bacarıqlar öyrənmək və özünü inkişaf etdirmək vasitəsilə ixtisassızlığın aradan qaldırılması mümkündür. Bu baxımdan, ixtisassızlıq həm bir problem, həm də bir imkandır.