izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

İhanət sözü ərəb mənşəlidir və əsasən haqsızlıq, zülm, ədalətsizlik və xəyanət kimi mənaları əhatə edir. Klasik ədəbiyyatımızda tez-tez rast gəlinən bu söz, sadəcə bir hərəkəti deyil, daha geniş bir duyğu və vəziyyəti ifadə edir. M. P. Vaqifin misrasında olduğu kimi, ihanət, yalnız bir əməl deyil, həm də qəlbdə yaralanmaya, dərin bir kədəbə səbəb olan bir hadisə kimi təsvir olunur.

İhanət, fərqli kontekstlərdə müxtəlif şəkildə təzahür edə bilər. Bu, bir şəxsin etimadını qırmaq, sözündən dönmək, vədəsini pozmaq, haqsız yerə təhqir etmək, hətta ədalətin pozulmasına səbəb olmaq kimi bir çox formada özünü göstərə bilər. Sadəcə bir hərəkətdən daha çox, bir münasibətin və ya etibarın pozulmasıdır. Sözün kökü olan "xan" (xain) fikri ilə əlaqələndirilərək, ihanətin arxasında gizlənən xəyanət, aldatma və ədalətsiz davranışlar da vurğulanır.

Vaqifin misrasında olduğu kimi, ihanət, bir fərdə və ya bir toplumun bir hissəsinə qarşı yönələn haqsızlıq və zülmü ifadə edə bilər. “Çox yetər əğyardən cövrü ihanət könlümə” misrası bu mənada çox əhəmiyyətlidir. Burada “cövr” (zülm) və “ihanət” sözlərinin birlikdə istifadəsi, yalnız bir fiziki zülmü deyil, eyni zamanda qəlbi də yaralayan, ruhi bir təsiri nəzərdə tutduğunu göstərir. Misraların davamında “rəzalət” və “təcavüz” kimi sözlərin istifadəsi də bu təsviri daha da gücləndirir. Beləliklə, ihanət, sadəcə bir söz deyil, bir çox mənəvi və sosial dəyərlərin pozulmasına işarə edən geniş bir anlayışdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz