izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

İğfal (ər.) sözü, Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında aldatma, yanıltma və diqqəti yayındırma mənalarını əhatə edən geniş bir anlayışı ifadə edir. Sadəcə "qəflətə salmaq" və ya "aldatmaq" deyil, daha incə bir ifadədir. Dilin incəliklərini ortaya qoyan bu söz, qarşı tərəfin diqqətini səhv istiqamətə yönəltməklə, onu istənilən hərəkətə sürükləmək məqsədini daşıyır.

İğfal etmək, yalnız açıq-aşkar bir aldatma deyil, həm də daha çox psixoloji təsirə əsaslanır. Bu, bir növ hiyləgərlikdir; gizli oyunlar, yanıltıcı sözlər və ya hərəkətlər vasitəsilə hədəfin diqqətini yayındırmaq, onu əsl məqsəddən uzaqlaşdırmaqdır. Sözün kökünə nəzər salsaq, "qəflətdə buraxmaq" ifadəsi bunun necə gerçəkləşdiyini aydınlaşdırır: insan qəflətə düşdüyü zaman, diqqəti dağılır və asılı olaraq manipulyasiyaya daha həssas olur.

Misal üçün, "yuxulatmaq" mənası da iğfalın nə qədər dərin və mürəkkəb bir proses olduğunu göstərir. Burada hədəfə bilinçaltı təsir edilərək, həqiqəti görməməsi təmin edilir. Bu, sözlərin və ya hərəkətlərin təsiri ilə insanın düşüncə qabiliyyətini zəiflətmək, onu passiv və itaətkar hala salmaq deməkdir.

Şahın misalında olduğu kimi, "Zira dili çox itidir, yenə də sizi iğfal edə bilər", şahın dilinin kəskinliyi və ustalığı vurğulanır. Bu kəskinlik istifadə edilərək, qarşı tərəf yanlış yönəldilə bilər, hətta açığını görə-görə belə manipulyasiyaya məruz qala bilər. Bu iğfalın qüvvəsini və təsirini əyani şəkildə göstərir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz