İctinab (ərəbcədən) – klasik Azərbaycan ədəbi dilində tez-tez rast gəlinən bir söz olub, çəkinmək, qorxmaq, uzaq durmaq mənalarını əhatə edir. Ancaq sadəcə qorxu və ya çəkinmədən daha çox, müəyyən bir hərəkət və ya vəziyyətdən, şəxsdən və ya hadisədən bilərəkdən uzaqlaşma, qarşı çıxmamaq, səbr və ehtiyatla davranma kimi daha geniş bir məna kəsb edir. Bu, passiv bir qorxu və ya çəkinmə deyil, düşünülmüş, strateji bir uzaqlaşmadır.
İctinab, sadəcə “uzaq durma” kimi tərcümə edilməkdən daha mürəkkəb bir anlayışı ifadə edir. O, ehtimal olunan mənfi nəticələri nəzərə alaraq ehtiyatlı davranma, əsaslandırılmış bir şəkildə hərəkətdən çəkinmə deməkdir. Məsələn, siyasi və ya ictimai bir hadisədə ictimai nəticələrindən qorxaraq səssiz qalmaq, bir mübahisədə kəskin reaksiya verməmək, potensial təhlükəli bir vəziyyətdən uzaq durmaq – bütün bunlar ictinabın müxtəlif təzahürləridir.
Misal olaraq verilən şeir parçasında “Onların bədgularından ictinabın vaxtıdır” ifadəsi, qarşı tərəfin pis niyyətlərindən bilərəkdən uzaq durmağı, onlarla açıq mübarizəyə girməməyi, səbr və ehtiyatla davranmağı tövsiyə edir. Yəni, burada sadəcə qorxu deyil, strateji bir geri çəkilmə, vəziyyəti daha əlverişli bir anda həll etmək üçün gözləmə və ya daha uyğun bir yol tapmağa çalışılmasını ifadə edir.
Beləliklə, ictinab yalnız bir söz deyil, mürəkkəb bir davranış strategiyasını, məntiqi və ehtiyatlı bir yanaşmanı ifadə edən zəngin bir termindir. Onun mənasını tam dərk etmək üçün yalnız sözün leksik mənasını bilmək kifayət deyil, həm də kontekstdə istifadəsini nəzərə almaq lazımdır.