İctimailəşdirilmə, əsasən istehsal vasitələrinin və ya digər əhəmiyyətli resursların özəl mülkiyyətdən kollektiv, ümumi və ya dövlət mülkiyyətinə keçmə prosesini ifadə edir. Bu proses, tarix boyu müxtəlif ictimai-iqtisadi sistemlərdə, o cümlədən sosialist və kommunist ideologiyasının tərəfdarları tərəfindən əsas prinsiplərdən biri kimi qəbul edilmişdir. İctimailəşdirilmənin əsas məqsədi, resursların ədalətli bölüşdürülməsini təmin etmək, istehsalın səmərəliliyini artırmaq və sosial bərabərliyi gücləndirməkdir.
İctimailəşdirilmə prosesi müxtəlif yollarla həyata keçirilə bilər. Bunlara məcburi milliləşdirmə (konfiskasiya), könüllü təhvil vermə, tədricən dövlət nəzarətinin genişləndirilməsi və ya kooperativlər vasitəsilə ictimailəşdirilmə daxildir. Hər bir üsulun özünəməxsus üstünlükləri və çatışmazlıqları vardır. Məcburi milliləşdirmə, sürətli və qətiyyətli olsa da, müqavimətə və sosial narahatlığa səbəb ola bilər. Könüllü təhvil vermə isə daha az münaqişəli olsa da, daha yavaş və az effektiv ola bilər.
Tarix boyu torpaq, fabriklər, banklar və digər əsas istehsal vasitələrinin ictimailəşdirilməsi cəhdləri müxtəlif nəticələr vermişdir. Bəzi hallarda, ictimailəşdirilmə iqtisadi inkişafı sürətləndirmiş və sosial ədaləti yaxşılaşdırmış, digər hallarda isə iqtisadi tənəzzülə, səmərəsizliyə və yeni növ ədalətsizliklərə gətirib çıxarmışdır. İctimailəşdirilmənin uğur və ya uğursuzluğunun əsas amilləri arasında həyata keçirilmə üsulu, siyasi iradə, sosial-iqtisadi şərait və ictimai dəstək kimi faktorlar yer alır.
Bu gün də, ictimailəşdirilmə müasir iqtisadi və siyasi müzakirələrdə aktual mövzu olaraq qalmaqdadır. Xüsusilə, təbii resursların, infrastrukturun və hətta texnologiya şirkətlərinin ictimailəşdirilməsi ideyası müxtəlif sosial qruplar tərəfindən müzakirə olunur. Belə ki, bəzi müasir iqtisadi yanaşmalar, resursların daha effektiv və ədalətli idarə olunması üçün müxtəlif növ ictimailəşdirmə modellərini təklif edir. Buna görə də, ictimailəşdirilmənin mənası və təsiri, həm tarixi kontekstdə, həm də müasir iqtisadi reallıqda hərtərəfli araşdırılmağı tələb edir.