İcmalən sözü Azərbaycan dilində köhnə üslubda işlənən bir zərfdir. Müasir dilçilikdə daha az rast gəlinən bu söz, bir hadisəni, məsələni və ya məlumatı qısaca, müxtəsər və xülasə şəklində təqdim etmək mənasını verir. Yəni, ətraflı açıqlama vermədən, əsas məqamları vurğulayaraq, mövzunun ümumi mənzərəsini oxucuya çatdırmaq üçün istifadə olunur.
“İcmalən” sözünün kökü “icmal” felindən götürülüb və “ümumi baxış”, “qısa məlumat” mənalarını ifadə edir. Beləliklə, “icmalən” zərfi, bir mətnin, çıxışın və ya hadisənin tam və ətraflı şəkildə deyil, ancaq əsas xüsusiyyətlərini əhatə edən bir ümumi baxışla təqdim olunduğunu bildirir. Ədəbi əsərlərdə, elmi məqalələrdə, rəsmi sənədlərdə və gündəlik danışıq dilində qısa və aydınlıq üçün istifadə edilə bilər.
Bu sözün sinonimləri arasında “qısaca”, “müxtəsər”, “xülasəən”, “ümumiyyətlə” və “bir sözlə” kimi ifadələr yer alır. Lakin “icmalən” sözü, bu sinonimlərin bir qədər daha rəsmi və ədəbi bir tərzdə işlənməsini əks etdirir. Müasir dilə nisbətən daha zəngin olan köhnə Azərbaycan dilinin lüğət ehtiyatını göstərən bu tip sözlərin ədəbiyyatımızda və dil tariximizdə özünəməxsus yeri vardır. Onların istifadə sahələrini bilmək, dilə daha geniş və dərin bir baxış bucağı qazandırır.
Nəticə etibarilə, “icmalən” sözünün mənasını daha yaxşı anlamaq üçün həm onun etimologiyasına, həm də istifadə edildiyi kontekstlərə diqqət yetirmək lazımdır. Bu söz, yazılı və şifahi nitqdə dəqiqlik və səmərəlilik axtaranlar üçün əvəzolunmaz bir vasitədir.