İbtidasız sifəti, bir şeyin başlanğıcının, əsasının və ya mənşəyinin olmadığını, sonsuzluqdan gəldiyini və ya müəyyən bir başlanğıc nöqtəsinin təyin oluna bilmədiyini ifadə edir. Bu, yalnız zamana aid deyil, həmçinin səbəb-nəticə əlaqələrinə də şamil oluna bilər. Məsələn, kainatın ibtidasız olduğu fikri, kainatın əvvəldən bəri mövcud olduğunu və yaranmadığını iddia edir.
İbtidasızlıq anlayışı fəlsəfə və teologiyanın əsas mövzularından biridir. Müxtəlif fəlsəfi məktəblər kainatın mənşəyi və təbiəti barədə fərqli fikirlər irəli sürürlər. Bəzi fəlsəfi baxışlar kainatın ibtidasız olduğunu, digərləri isə onun müəyyən bir başlanğıc nöqtəsindən yaranmasını iddia edirlər. Bu mübahisələr əsrlərdir davam edir və elm və dini inancların qarşılıqlı təsirinə dərin təsir göstərir.
Kainatın ibtidasızlığına dair elmi araşdırmalar kosmologiyanın əsas mövzularındandır. Böyük partlayış nəzəriyyəsi kainatın bir başlanğıc nöqtəsindən genişləndiyini irəli sürsə də, bəzi alimlər bu başlanğıc nöqtəsindən əvvəl nə baş verdiyini və ya hətta başlanğıc nöqtəsinin olub-olmadığını araşdırmağa davam edirlər. Beləliklə, "ibtidasız" anlayışı həm fəlsəfi, həm də elmi müzakirələrin mərkəzində qalır.
Sözün daha geniş mənada istifadəsində, "ibtidasız" həmçinin bir sistemin, təşkilatın və ya hadisənin aydın və izah oluna bilən bir əsasının olmaması demək ola bilər. Məsələn, "ibtidasız bir qarışıqlıq" ifadəsi, səbəbi və ya mənşəyi aydın olmayan bir vəziyyəti ifadə edir.