İbrətləndirici sözü, əsasən "ibrətli" sözünün sinonimi kimi istifadə olunur və bir hadisənin, hekayənin və ya əsərin insanlarda ibrət, dərs və ya öyüd-nəsihət yarada bilmə qabiliyyətini ifadə edir. Yəni, hadisənin insanları öz hərəkətlərini yenidən qiymətləndirməyə, gələcək hərəkətlərinə diqqətli yanaşmağa və müəyyən davranışlardan çəkinməyə təhrik etmə qüvvəsini ifadə edir.
İbrətləndirici hadisələr sadəcə olaraq pis nəticələrlə bitən hallar deyil, həm də müsbət nümunələr, uğur hekayələri də ola bilər. Məsələn, birinin səyləri nəticəsində qazandığı böyük uğur da başqaları üçün ibrətləndirici ola bilər, onlarda da həmin uğura nail olmaq istəyini oyadır. Beləliklə, ibrətləndirici sözü, həm müsbət, həm də mənfi nümunələr üçün istifadə oluna bilən geniş bir mənaya malikdir.
Daha dəqiq desək, ibrətləndirici bir şey, düşünməyə, özünü tənqid etməyə və davranışları dəyişdirməyə səbəb olan bir təsir gücünə malikdir. Bu təsir qorxu, heyranlıq, təəccüb, həsəd və ya başqa bir güclü duyğu ilə müşayiət oluna bilər. İbrətləndirici hadisələr, ədəbi əsərlərdə, tarixi hadisələrdə, həyat hekayələrində və gündəlik həyatımızda rast gəlinən çoxsaylı nümunələrlə təmsil olunur.
Nəticə etibarilə, "ibrətləndirici" sadəcə olaraq bir şeyin "ibrətli" olmasından daha çox, bu ibrətin təsir gücünü, başqalarında dəyişiklik yaratmaq qabiliyyətini vurğulayır. Bu söz, əsərlərin və hadisələrin təsir gücünü daha dəqiq və təsvirli şəkildə ifadə etməyə imkan verir.