İbrətxana (ərəb. ibrət + fars. xanə) – İbrət almaq, əxlaqi dərs çıxarmaq üçün yaradılmış yer, müəssisə və ya məkan. Əslində "ibrət evi" mənasını verir. Bu termin tarixən tərbiyə evləri, əxlaqi təlimlərin verildiyi məktəblər, dini məclislər və ya hətta əsərlərin oxunduğu və müzakirə edildiyi yerlər üçün istifadə olunmuşdur. Müasir dövrdə isə bu söz daha çox metaforik mənada işlədilir. Məsələn, bir teatr tamaşasının, kitabın və ya həyat hadisəsinin ibrətamiz olması, insanda dərin təəssüratlar yaratması və gələcək hərəkətlərinə təsir etməsi kontekstində "ibrətxana" sözü işlədilə bilər.
Tarixi kontekstdə, ibrətxanalar dini məktəblərə və ya dindarların təhsil aldığı yerlərə bənzəyirdi. Lakin məqsəd təkcə dini biliklərin öyrənilməsi deyildi, həm də əxlaqi dəyərlərin aşılanması, doğru və yanlış davranışların fərqləndirilməsi idi. Beləliklə, ibrətxana həm təhsil, həm də tərbiyə mərkəzi kimi fəaliyyət göstərirdi. Bu mənada, teatr tamaşasının "ibrətxana" adlandırılması, onun tamaşaçılarda əxlaqi dəyərlərin formalaşmasına və ya mövcud dəyərlərə yenidən baxışa səbəb olması ilə əlaqədardır. Tamaşanın məzmunu vasitəsilə izləyicilərə həyat dərsləri verilir, müəyyən davranışların nəticələri göstərilir və beləcə, ibrət alınması təmin olunur.
Müasir istifadədə, "ibrətxana" sözü daha geniş məna daşıyır. Hər hansı bir hadisə, əsər və ya yer, əgər insanlarda əxlaqi dəyişikliklərə, düşüncə tərzinin dəyişməsinə və davranışlarının təkmilləşməsinə səbəb olursa, "ibrətxana" adlandırıla bilər. Bu, sözün metaforik və daha geniş şəkildə tətbiqini göstərir.