Xışma sözü Azərbaycan dilində miqdarı göstərmək üçün işlənən bir ölçü vahididir. Əsasən əl ilə tutulan, ovuc dolusu miqdarı ifadə edir. "Bir xışma" ifadəsi "bir ovuc" mənasını verir və əşyanın həcmini təxminən göstərmək üçün istifadə olunur. Belə ki, "bir xışma ot" və ya "bir xışma buğda" deyərkən, əlimizə tutub qopara biləcəyimiz, ovucumuza sığacaq miqdarda ot və ya buğdanı nəzərdə tuturuq.
Lüğətlərdə "bir xışma"nın "qaşıq gəlincəyə qədər" mənası da verilsə də, bu daha çox metaforik bir ifadədir. Yəni, "qaşıq gəlincəyə qədər səbr etməmək" ifadəsi kimi, xışma burada kiçik bir miqdarı ifadə etməklə yanaşı, bir şeyin çox az olmasına, dözümsüzlüyə və tələskənliyə işarə edir. Ağasəfər nümunəsində olduğu kimi, aşdan bir xışma götürmək, acılıqdan dözümsüz olub, aşın bişməsini gözləmədən bir qədər götürməyi bildirir.
Xışma ölçüsü dəqiq bir miqdarı təmsil etməsə də, hər gün danışıqda istifadə olunan, yığcam və obrazlı bir ifadədir. Bu sözün mədəniyyətimizdəki yeri onun sadəliyi və praktikliyindədir. Həcmi dəqiq ölçmə vasitələri olmadığı zamanlarda, əşyaların miqdarını təxminən qiymətləndirmək üçün əlverişli bir üsuldur.
Qısacası, "xışma" sözü sadəcə bir ölçü vahidi deyil, eyni zamanda Azərbaycan dilinin rəngarəngliyini və ifadə gücünü göstərən, məcazi mənalara da açıq olan maraqlı bir leksik vahiddir.