izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Xımır-xımır: Zərfi, əsasən şifahi nitqdə işlədilən bir söz olub, hərəkətin yavaş, səssiz, gizlin, diqqət çəkmədən, sanki gizlicə və özünəməxsus bir şəkildə yerinə yetirilməsini ifadə edir. Sadəcə "yavaş-yavaş" mənasından daha çox şey ifadə edir. "Yavaş-yavaş" daha çox sürəti ifadə edərkən, "xımır-xımır" həm sürəti, həm də hərəkətin xarakterini, gizli və incə bir tərzi vurğulayır.

Sözün tərkib hissələri olan "xımır" sözünün kökündən də aydın olur ki, bu söz daha çox sakit, səs-küysüz, diqqəti cəlb etməyən hərəkətlər üçün işlədilir. Bir qədər də "sürünərək", "əyilib-bükülərək" və ya "gizlincə" mənalarını da özündə ehtiva edir. Məsələn, "xımır-xımır gedirdi" ifadəsi, şəxsin səssizcə, diqqət çəkmədən, ehtimal ki, gizlicə getdiyini göstərir. Bu, sürətin yavaşlığı ilə yanaşı, həm də hərəkətin mahiyyətini əks etdirir.

Verilən nümunədə ("O xımır-xımır, pəsdən oxuyan kim idi?"), "xımır-xımır" zərfi oxuma hərəkətinin alçaq səslə, sakitcə, diqqəti cəlb etmədən, özünəməxsus bir şəkildə yerinə yetirildiyini bildirir. Bu sözün ifadə etdiyi məna, adi "yavaş-yavaş" zərfindən daha dərin və obrazlıdır.

Beləliklə, "xımır-xımır" zərfi Azərbaycan dilinin zəngin ifadə vasitələrindən biri olub, həm hərəkətin tempini, həm də xarakterini dəqiq şəkildə təsvir edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz