Xəstə (fars. خسته): Sifət. Bu söz fars dilindən gələrək Azərbaycan dilinə məskən salmışdır və həm fiziki, həm də ruhi sağlamlıq durumunu ifadə edə bilir. Əsas mənası "sağlamlığı pozulmuş, xəstəlikdən əziyyət çəkən" deməkdir. Yəni, insanın normal fizioloji və ya psixi vəziyyətindən kənarda qalmasını, bir növ hər hansı bir xəstəlikdən əziyyət çəkməsini bildirir. Bu, həm konkret bir xəstəliyin olmasını, həm də ümumi bir halsızlığı, əziyyəti əhatə edir.
Xəstəlik, bir çox hallarda görünən əlamətlərlə müşayiət olunur. Bunlar həm fiziki (atəş, öskürək, baş ağrısı və s.), həm də psixi (dəyişkən əhval-ruhiyyə, depressiya, narahatlıq və s.) ola bilər. "Xəstə uşaq" ifadəsi kimi sadə misallar, sözün ən geniş yayılmış və sadə mənasını təsvir edir: sağlamlığı pozulmuş bir uşaq.
Lakin, "xəstə əsgər dərindən nəfəs aldı" misalında sözün daha çox məcazi mənasını görürük. Burada "xəstə" sözü yalnız fiziki sağlamlıq pozğunluğunu deyil, həm də fiziki və ya psixi yorğunluğu, tükənməni, əziyyəti ifadə edə bilər. Əsgərin dərin nəfəsi, onun çətin vəziyyətdə olduğunu, ehtimal ki, fiziki və ya psixi bir yük altında olduğunu və bunun onun sağlamlığına təsir etdiyini göstərir. Beləliklə, "xəstə" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilər.
Ümumiyyətlə, "xəstə" sözü Azərbaycan dilində geniş istifadə olunan və çoxmənalı bir sözdür. Onun mənası həm səhhətin pozulmasını, həm də ümumi bir halsızlığı, tükənməni və ya psixi əziyyəti ifadə edə bilir. Sözün mənasını tam dərk etmək üçün istifadə edildiyi kontekstin nəzərə alınması vacibdir.