Xəmsin (ərəbcə خَمْسِين - xəmsin) sözü əslində "əlli" mənasını verir və Ərəbistan yarımadasında, xüsusilə Qızıl qumlu səhra bölgələrində qışın qırx günlük sərt soyuq dövründən sonra başlayan, təxminən əlli gün davam edən bir mövsümü ifadə edir. Bu, sadəcə bir zaman dilimi deyil, eyni zamanda bu müddət ərzində hakim olan xüsusi iqlim şəraitini də əhatə edir.
Qışın sərt soyuğu arxasınca xəmsin dövrü, isti, quraq və tozlu küləklərlə xarakterizə olunur. Bu küləklər, səhranın qızmar qumlarından qoparaq, bölgəyə istilik və toz gətirir, havanı qurulayır və gözlə görünməni çətinləşdirir. Bu səbəbdən Xəmsin, bəzən "əlli günlük külək" kimi də adlandırılır.
Xəmsinin təsiri yalnız iqlimə məhdudlaşmır. Bu dövr, ənənəvi kənd təsərrüfatı üçün əhəmiyyətlidir. Çünki bitkilərin inkişafı üçün lazım olan nəmliyin azalması, quraqlıq və bitki örtüyünün zədələnməsinə səbəb ola bilər. Ərəb xalqlarının tarixi boyu xəmsinin gəlişi və təsiri nəzərə alınaraq kənd təsərrüfatı təqvimləri tərtib edilib, əkin-biçin işləri planlaşdırılıb.
Beləliklə, Xəmsin sadəcə bir "əlli günlük mövsüm" deyil, iqlim, mədəniyyət və tarixə bağlı bir anlayışdır. Bu termin, Ərəb dünyasının təbii çevrə ilə qarşılıqlı əlaqəsini və min illərlə davam edən təbiət müşahidələrinin nəticəsini göstərir. Həm də, bu termin, yerli xalqların təbiətlə uyğunlaşma bacarığını və iqlim dəyişikliklərinə reaksiya vermə qabiliyyətini nümayiş etdirir.