Xəfəng sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində əsasən pəncərə və ya qapının üst hissəsini bildirən bir termin kimi qeyd olunur. Lakin bu izah, sözün tarixi və memarlıq kontekstindəki bütün incəliklərini əhatə etmir.
Əslində, xəfəng sadəcə bir üst hissə deyil, qapı və ya pəncərənin üst hissəsində yerləşən, funksional və ya dekorativ məqsədlərə xidmət edən memarlıq elementidir. Bu elementin forması və ölçüsü müxtəlif memarlıq üslublarından asılı olaraq dəyişə bilər. Məsələn, klassik üslubda xəfənglər daha çox düzbucaqlı və ya tağvari formada olurken, barokko üslubunda daha mürəkkəb və bəzəkli dizaynlarla rastlaşmaq olar.
Lüğətdə verilən nümunədə olduğu kimi, xəfəng, aşağıdan yuxarıya doğru açılan qapılarda (məsələn, köhnə dükan qapılarında) daha aydın şəkildə görünür və qapının açılıb-bağlanması mexanizmində rol oynaya bilər. Bəzi hallarda xəfəng qapı və ya pəncərənin üst hissəsini qorumaq, yağış və qarın daxil olmasının qarşısını almaq üçün də istifadə olunur.
Maraqlı bir məqam odur ki, "xəfəng" sözünün etimologiyası hələ də tam aydın deyildir. Ancaq onun kökü türk dillərindən gəlməsi ehtimal olunur və "üst hissə", "tavan" kimi mənaları ehtiva edən sözlərlə əlaqəli ola bilər. Beləliklə, "xəfəng" sözü sadə bir termin olmaqdan daha çox, zəngin bir tarixi və memarlıq kontekstini özündə əks etdirən bir termindir.