Xalat (ərəbcədən) – Orta Asiya, Qafqaz və Yaxın Şərq xalqlarının ənənəvi geyimlərindən biridir. Uzun, adətən qolsuz və ya geniş qollu, ətəkləri üst-üstə düşən, yaxası açıq, əsasən pambıq, ipək və ya yun parçadan tikilən bir üst geyimidir. Xalatın dizaynı və bəzəyi regiondan regiona, hətta tayfadan tayfaya fərqlənərək müxtəlifliyə malikdir.
Xalatın sadəliyi ilə yanaşı, zəngin bəzəklərlə işlənmiş formaları da mövcuddur. Məsələn, zolaqlı xalatlar, naxışlı xalatlar, hətta qiymətli daşlarla bəzədilmiş xalatlar tarix boyu istifadə olunmuşdur. Hər bir bəzək və rəngin özünəməxsus mənası və simvolizmi ola bilər, bu da geyimin mədəni və sosial konteksini əks etdirir. Özbək xalatları, türkmən xalatları və digər variantlar, xalqların özünəməxsus estetik zövqünü və ənənələrini əks etdirən fərqli üslubları ilə seçilir.
Xalat sadəcə bir geyim deyil, həm də mədəniyyətin və tarixin canlı təcəssümüdür. O, əsrlər boyu insanların həyatında mühüm rol oynamış, həm günlük həyatda, həm də rəsmi mərasimlərdə geyilməkdədir. Müasir dövrdə də xalat öz əhəmiyyətini qoruyub saxlayır və həm ənənəvi, həm də müasir geyimlərlə uyğunlaşdırılaraq istifadə olunur. Bəzi hallarda müasir dizaynerlər tərəfindən yenidən işlənilərək, müasir moda trendlərinə uyğunlaşdırılır.
Beləliklə, xalat sadə bir geyimdən çox, bir xalqın tarixini, mədəniyyətini və estetik zövqünü əks etdirən zəngin bir mədəni irs elementidir.