izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Hürkəklik, Azərbaycan dilində geniş yayılmış bir sözdür və əsasən qorxu, qorxaqlıq, cəsarətsizlik hisslərini ifadə edir. Lakin "ürkəklik" sözü ilə tam sinonim olmasa da, onunla sıx bağlıdır və bəzən bir-birinin əvəzinə işlədilə bilir. "Ürkəklik" daha çox ani, qısamüddətli bir qorxu hissinin ifadəsidirsə, "hürkəklik" daha davamlı, daxili bir qorxu və ya çəkinmə duyğusunu ifadə edə bilər.

Hürkəklik, insanın müəyyən hadisələr, şəraitlər və ya varlıqlar qarşısında hiss etdiyi təhlükə hissindən qaynaqlana bilər. Bu təhlükə real və ya xəyali ola bilər. Məsələn, qaranlıqdan, tək qalmaqdan, yüksəklikdən və ya müəyyən heyvanlardan hürkəklik çəkmək adi haldır. Hürkəkliyin səbəbləri psixoloji, sosial və ya bioloji amillərlə bağlı ola bilər. Bəzi insanlar genetik olaraq daha hürkənkardırlar, bəziləri isə həyat təcrübələri nəticəsində bu hissi inkişaf etdirirlər.

Maraqlı bir tərəfi də odur ki, hürkəklik həmişə mənfi bir duyğu olmur. Müəyyən səviyyədə hürkəklik, insanı təhlükədən qoruyaraq özünü qoruma instinktinin təzahürü ola bilər. Məsələn, qaranlıq meşədə tək gəzərkən hiss edilən hürkəklik, insanı diqqətli olmağa və ehtimal olunan təhlükələrdən qaçınmağa təşviq edir. Lakin hürkəkliyin həddindən artıq olması, sosial həyata inteqrasiyaya, qərar verməyə və yeni təcrübələr qazanmağa mane olur və psixoloji yardım tələb edə bilər.

Müxtəlif mədəniyyətlərdə hürkəklik və onun ifadəsi fərqli şəkildə qarşılanır. Bəzi mədəniyyətlərdə açıq şəkildə ifadə edilən qorxu qəbul olunmaz sayılsa da, digər mədəniyyətlərdə bu, normal və hətta gözlənilən bir reaksiya kimi qarşılana bilər. Beləliklə, hürkəkliyin təfsiri və ona verilən reaksiya mədəni kontekstdən asılı olaraq dəyişir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz