izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Huşlu-başlı sifəti, Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında xüsusi bir yer tutur və sadəcə "hafizəsi yaxşı olan" və ya "hafizəli" mənasından daha çox şey ifadə edir. Bu söz, insanın yaddaş qabiliyyətinin güclülüyünü deyil, həm də onun ətrafındakı hadisələrə, məlumatlara, vəzifələrə qarşı ayıqlığı, diqqətliliyi və hərtərəfliliyi ilə birlikdə göstərir. Yəni, huşlu-başlı insan yalnız yaddaşı güclü deyil, həm də hər şeyi qavramaq, təhlil etmək, yadda saxlamaq və lazımi vaxtda tətbiq etmək bacarığına malikdir.

Sözün tərkib hissələrinə nəzər salsaq, "huş" sözünün "ağıl, şüur, diqqət" mənalarını, "başlı" sözünün isə "başlıca, əsas, önəmli" mənalarını daşıdığını görərik. Beləliklə, "huşlu-başlı" ifadəsi, insanın həm yüksək əqli qabiliyyətinə, həm də əsas məsələlərə diqqət yetirmək qabiliyyətinə işarə edir. Bu, sadəcə yaddaş deyil, dərketmə, təhlil etmə, qərar vermə bacarıqlarının birgə təzahürüdür.

Mətndə verilən nümunədə olduğu kimi, "Nisə xala bütün kənd işləri ilə əlaqədar, təsərrüfatçı, huşlu-başlı qadındır" cümləsində "huşlu-başlı" sözü Nisə xalanın sadəcə yaxşı yaddaşına deyil, kəndin təsərrüfat işlərini idarə etmək üçün lazım olan təşkilatçılıq, planlaşdırma, problem həll etmə, qərar vermə kimi bacarıqlarına da işarə edir. O, yalnız məlumatı yadda saxlamır, həm də onu effektiv şəkildə tətbiq edir.

Nəticə olaraq, "huşlu-başlı" sözü, Azərbaycan dilinin ifadə imkanlarını zənginləşdirən, insanın yaddaşı, ağılı və təşkilatçılıq qabiliyyətini birləşdirən çox yönlü və mənalı bir sifətdir. Bu söz, sadəcə bir insanın yaddaşının gücünü deyil, həm də onun praktik həyatda uğur qazanmasına kömək edən digər bacarıqlarını da əks etdirir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz