izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Huş (fars. م هوش) sözü Azərbaycan dilində əsasən "diqqət", "fikir" və "şüur" mənalarında işlənir. Lakin bu sadə təriflər onun zəngin semantik çalarlarını tam əks etdirmir. Huş, sadəcə olaraq bir şeyə yönəlmiş diqqət deyil, daha çox şüurun oyanıq, fəal və özünü dərk edən vəziyyətini bildirir.

Bir insanın huşlu olması, onun ətraf mühitə, hadisələrə və öz daxili dünyasına həssaslığını, reaksiya vermə qabiliyyətini göstərir. Bu, sadəcə fiziki oyanıqlıq deyil, həm də zehni oyanıqlıq, ayıq olmaq, baş verənləri dərk etmək və onlara münasibət bildirmək bacarığıdır.

Misal olaraq, mətnə əlavə olaraq verilən "Bir iskamyada oturan oğlanın huşunun yarısı müəllimdə olanda, yarısı da yanındakı qızda olacaq..." cümləsi oğlanın diqqətinin bölündüyünü, eyni anda iki fərqli obyektə yönəldiyini göstərir. Lakin bu, sadəcə diqqətin bölünməsi deyil, huşun hissələrinin, diqqət qabiliyyətinin müxtəlif obyektlərə paylanmasını əks etdirir. Bu, huşun dinamik və çevik bir varlıq olduğunu göstərir.

Huşun itməsi (huşsuzluq) isə insanın ətraf mühitlə əlaqəsini itirdiyini, şüurunun qaranlığa qərq olduğunu göstərir. Bu, müxtəlif səbəblərdən, məsələn, travma, xəstəlik və ya narkozdan qaynaqlana bilər. Huşlu olmaq isə həyatın əsas şərtidir, çünki insanın özünü idarə etməsi, düşünməsi və hərəkət etməsi onun huşuna bağlıdır.

Beləliklə, "huş" sadə bir söz olmasa da, insanın şüurlu varlığı, onun ətraf dünyaya və özünə olan münasibətinin əsasını təşkil edən mürəkkəb bir anlayışdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz