Hövzə (ərəbcədən) coğrafiyada əsasən bir çayın və onun qollarının suları ilə qidalanan və bu çayın axdığı əsas çay yatağına doğru əyilən ərazini bildirir. Sadəcə çayın özünü deyil, həm də onun bütün qol çaylarını, yamacları, ətraf düzənlikləri və hətta bəzən göl və bataqlıqları əhatə edən geniş bir hidroloji sistemi təmsil edir.
Araz hövzəsi kimi misallar göstərmək olar. Bu, sadəcə Araz çayının özünün deyil, həm də onun qollarından, Onun suları ilə qidalanan ərazilərdən, bu ərazilərdəki relyef formalarından, bitki örtüyündən, torpaqlarından və hətta yaşayan canlılardan ibarət mürəkkəb bir ekosistemdir. Hövzənin həcmi və xüsusiyyətləri müxtəlif amillərdən, o cümlədən yağıntının miqdarından, relyefin xüsusiyyətlərindən və geoloji quruluşdan asılıdır.
Maraqlıdır ki, "hövzə" termini yalnız coğrafiyada deyil, başqa sahələrdə də istifadə olunur. Məsələn, "neft hövzəsi" yeraltı neft ehtiyatlarının toplanma sahəsini, "su hövzəsi" isə süni və ya təbii su anbarını, "hava hövzəsi" isə müəyyən bir ərazinin atmosferini bildirə bilər. Bu terminin geniş tətbiqi onun konkret və eyni zamanda geniş məna kəsb etməsindən irəli gəlir – müəyyən bir mərkəzin ətrafında toplanan və onunla bağlı olan elementləri əhatə edir.
Beləliklə, "hövzə" sözü sadəcə coğrafi bir termin deyil, müxtəlif sahələrdə istifadə olunan və müəyyən bir mərkəzin ətrafında toplanan elementləri əhatə edən geniş mənalı bir termindir. Onun mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilsə də, əsas ideya həmişə eyni qalır: mərkəz ətrafında birləşən və onunla qarşılıqlı əlaqədə olan hissələrin birliyidir.