izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Hövsələmək sözü, Azərbaycan dilində geniş istifadə olunan bir feldir və əsasən "diqqətli və səbirli olmaqla bir işi etmək, yavaş-yavaş, incəliklə işləmək" mənasını verir. Sadəcə "hövsəmək" felinin mənasını təkrarlamır; əksinə, onun daha spesifik bir tətbiqini ifadə edir. "Hövsəmək" daha ümumi bir anlayışdır - səbir və dözüm göstərmək; "hövsələmək" isə bu səbir və dözümü xüsusi bir işə yönəltməyi, onu incəliklə və diqqətlə yerinə yetirməyi ifadə edir.

Misallar vasitəsilə daha yaxşı anlaya bilərik: "Düyünü hövsələmək" deyəndə, düyünü açmaq üçün göstərilən diqqətli və səbirli əməliyyat nəzərdə tutulur. Təlaşsız, hər hərəkəti planlı şəkildə aparmaq, düyünün qırılmaması üçün ehtiyatlı olmaq vacibdir. Eyni şəkildə, "toxumu hövsələmək" toxumu yerə səpmək, torpağa basdırmaq hərəkətinin sadəcə sürətli deyil, həm də diqqətli və nizamlı şəkildə edilməsini bildirir. Yəni hər toxumu öz yerinə düzgün əkmək, onlara eyni qayğı göstərmək üçün səbirli davranmaq nəzərdə tutulur.

Beləliklə, "hövsələmək" sadəcə bir işi etmək deyil, həmin işi dəqiqlik, incəlik və səbir tələb edən xüsusi bir şəkildə yerinə yetirmək deməkdir. Bu sözün kökünə baxdıqda, "hövsələ"nin "səbir, dözüm" mənasını daşıdığını görürük. Ona görə də "hövsələmək" fikrinin əsasını "səbirli olmaqla bir işlə məşğul olmaq" təşkil edir, ancaq bu səbr sadəcə gözləməkdən deyil, əməliyyatın özündə də özünü göstərir.

Maraqlı bir məqam da odur ki, "hövsələmək" sözünün daha çox mürəkkəb, incəlik tələb edən işlər üçün istifadə edilməsi müşahidə olunur. Sadə, asan işlərdə bu sözün istifadəsi az rast gəlinir. Bu da sözün mənasının dəqiqliyini və spesifikliyini bir daha təsdiqləyir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz