Hörmətli sifəti, əsasən bir şəxsin və ya varlığın yüksək qiymətləndirilməsini, ehtiram və sayğıya layiq olmasını bildirir. Bu, sadəcə olaraq hörmətə sahib olmaqdan daha çox, həmin hörməti qazanmış və davamlı olaraq qoruyub saxlamaq qabiliyyətini ifadə edir. Yəni, hörmətli olmaq, təsadüfi deyil, müəyyən keyfiyyətlərə, xüsusiyyətlərə və davranışlara malik olmaqla əldə edilən bir statusdur.
Lüğətdə göstərilən "möhtərəm" və "sayğılı" sözləri hörmətlinin sinonimləridir, lakin hər üç söz arasında incə fərqlər mövcuddur. "Möhtərəm" daha çox rəsmi və ciddi bir konteksdə istifadə olunur, "sayğılı" isə daha geniş tətbiq sahəsinə malikdir və hörmətin səbəbini vurğulamaya bilər. "Hörmətli" isə bu ikisinin arasında yer alaraq, həm rəsmi, həm də qeyri-rəsmi situasiyalarda istifadə oluna bilər və həm də hörmətə layiq olma səbəbini nəzərdə tutur.
Misal olaraq, "Hörmətli müəllimimiz" ifadəsində həm müəllimin peşəkarlığına, biliyinə, təcrübəsinə, həm də şəxsi keyfiyyətlərinə – ədalətliyinə, səbrliyinə, şagirdlərə olan münasibətinə görə bəslənən hörmət əks olunur. "Hər igid hörmətlidir" məsəlində isə igidlik, cəsarət, mərdlik kimi xüsusiyyətlərin hörmət qazanmasının universal prinsipi əks olunur. Bu hörmət cəmiyyətin dəyərlər sistemi ilə sıx bağlıdır və dəyişən zaman ərzində dəyişə bilər.
Beləliklə, "hörmətli" sadə bir sifət deyil, bir şəxsin və ya varlığın cəmiyyətdəki yerini, əhəmiyyətini və qazandığı etibarı əks etdirən mürəkkəb bir məfhumdur.