izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Hördürmək sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində "başqasına hörmət işi gördürmək" kimi tərcümə olunsa da, bu izah tam mənzərəni əks etdirmir. Daha dəqiq desək, "hördürmək" fəal bir iştirakçının passiv bir iştirakçıya hörmət əlaməti, sayğı və ya ehtiram göstərməsi üçün bir iş görməsini təmin etmək mənasını verir. Bu, sadəcə bir işi başqasına tapşırmaq deyil, həmin işin icrasında öz hörmətini və ya ehtiramını ifadə etmək niyyəti daşıyır.

Sözün kökü olan "hörmət" anlayışı burada önəmli rol oynayır. Yəni hördürmək hər hansı bir əmrlə və ya sadə bir tapşırıqla eşlənməməlidir. İşin mahiyyəti və onun yerinə yetirilmə formasında hörmət və ehtiram əks olunmalıdır. Misal üçün, şahzadənin öz atının nalını gümüşdən döydürməsi, yəni bu işin ustalıqla, qayğı ilə və dəyərli materialla görülməsini təmin etməsi hördürməyin bir nümunəsidir. Bu, sadəcə nal dəyişdirmək deyil, atına olan dərin ehtiramın ifadəsidir.

Nəbi xanın "Qaçaq N…" poemasındakı misalında ("Gümüşdən döydürrəm sənin nalını; Yüz gözələ hördürərəm yalını;...") bu məna daha aydın görünür. Atın nalının gümüşdən döydürülməsi, yalı üçün yüz gözəl qızın işləməsinin təmin edilməsi, atın əhəmiyyətini və ona bəslənən hörməti vurğulayır. Bu, sadəcə bir işi yerinə yetirmək deyil, hörmətin, qiymətləndirmənin fiziki təzahürüdür. Beləliklə, "hördürmək" sözünün mənası sadə bir "gördürmək"dən daha çox dərin mənalı, mədəni və emosional bir yük daşıyır.

Ümumiyyətlə, "hördürmək" sözü Azərbaycan dilinin zəngin leksikasının nümunəsidir və sadə bir hərəkətin arxasındakı incə mənaları açıqlayır. Bu sözün istifadə edildiyi kontekstdə həm hörmətin, həm də fəxrin əks olunduğunu müşahidə etmək olar.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz