Hökmfərma sözü ərəb dilindən "hökm" (hakimiyyət, qərar, hökm) və fars dilindən "fərma" (etmək, tətbiq etmək) sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Lüğətlərdə əsasən "hökm sürmək, hökmran olmaq" mənasında izah olunsa da, bu izah sözün zəngin mənasını tam əks etdirmir.
Hökmfərma yalnız bir hökmdarın hakimiyyəti deyil, daha geniş mənada bir vəziyyətin, bir hissin, bir düşüncənin üstün gəlməsi, hakim olması deməkdir. Mütləq bir insan tərəfindən tətbiq olunan bir hakimiyyət deyil, əksinə, bir şeyin digər şeylərə təsir gücünün göstəricisidir. Məsələn, qorxu, şübhə, tərəddüd, hətta bir fikir belə hökmfərma ola bilər. Bu, sözün daha çox emosional və psixo-loji bir yük daşıdığını göstərir.
Verdiyiniz nümunə cümlədə ("Lakın [Muxtar] sabaha qədər yata bilmədi, tərəddüd yenə hökmfərma idi") tərəddüd hissinin Muxtarın düşüncələrinə, hərəkətlərinə hakim olduğu, onun qərar verməsini maneə törətdiyi aydın şəkildə əks olunur. Bu misalda hökmfərma sözü, sadəcə bir hakimiyyət deyil, bir maneə, bir əngəl, bir qərar verməməyə səbəb olan daxili bir mübarizəni ifadə edir.
Beləliklə, hökmfərma sözü, sadəcə "hökmranlıq" mənasından daha dərin və çoxşaxəli bir mənaya malikdir. O, bir vəziyyətin, hissin və ya düşüncənin üstün gəlməsini, başqa amillərə təsirini və hətta maneə törətməsini ifadə edən zəngin bir leksik vahiddir.