Höcətçilik, öz fikrinin doğruluğuna möhkəm inanaraq, hər cür əks arqumentə baxmayaraq, onu müdafiə etmək, mübahisə etmək, əsassız inadkarlıq və müqavimət göstərmək xüsusiyyətidir. Bu, sadəcə inadkarlıqdan daha geniş bir anlayışdır; çünki höcətçiliyə əsasən məntiqi və ya əsassız arqumentlər irəli sürülərək öz mövqeyinin dəlilləndirilməsinə çalışılır.
Höcətçi bir insanın xarakterini əks etdirən höcətçilik, mübahisəyə meyl, qətiyyətli müdafiə və əks fikirlərə qarşı dəyişməz mövqe tutmaq deməkdir. Bu xüsusiyyət bəzən müsbət cəhət kimi – məsələn, öz haqqını müdafiə etmək, ədalət uğrunda mübarizə aparmaq kimi – görünsə də, həddindən artıq höcətçilik münasibətləri gərginləşdirər, əməkdaşlığa maneə törədər və hətta qarşıdurmalara səbəb ola bilər.
Höcətçilik, inadkarlıq və tərsliklə sıx bağlı olsa da, onlardan fərqlənir. İnadkarlıq sadəcə fikrindən dönməmək, tərslik isə əksər hallarda qəsdən əks mövqe tutmaq deməkdir. Höcətçilikdə isə daha çox öz mövqeyinin doğruluğuna inanc və bunu sübut etmək cəhdi önəmlidir. "Höcətçiliyindən əl çəkməmək" ifadəsi isə bir insanın öz inanclarından və mövqeyindən vaz keçməməsini, hətta əks fikirlərlə qarşılaşdıqda da mübarizə aparmağa davam etməsini bildirir.
Tarixdə və ədəbiyyatda höcətçiliyin müxtəlif nümunələrini müşahidə etmək olar. Bəzi hallarda höcətçilik irəliləməyə, dəyişikliyə maneə olarsa da, bəzən də ədalətli və vacib bir xüsusiyyət kimi görünə bilər. Ona görə də, höcətçiliyin müsbət və mənfi cəhətlərini ayırmaq vacibdir.