Hortuldatmaq feli, səs-küy, qısqırıq və ya gurultu ilə maye içmək hərəkətini bildirir. Bu hərəkət, içkinin sürətlə və həvəslə, bəzən isə səliqəsizcə içilməsini əks etdirir. Sözün kökü olan "hortul" (hortlamaq, hortlama səsi) bu hərəkətin müşayiət olunduğu xarakterik səsi ifadə edir. Beləliklə, hortuldatmaq sadəcə içmək deyil, səs-küylü və qüvvətli bir içmə hərəkətidir.
Misallar göstərir ki, "hortuldatmaq" fərqli mayelər üçün istifadə oluna bilər: ayran, çay və s. Həmçinin, hərəkəti yerinə yetirən subyekt də müxtəlif ola bilər: insan, heyvan (misalda inək). Bu, sözün geniş istifadə sahəsini göstərir.
Ədəbiyyatda "hortuldatmaq" feli adətən təsviri məqsədlər üçün istifadə olunur, şəxsin vəziyyətini, hisslərini və hərəkətinin sürətini vurğulayır. Məsələn, "Yarməmməd pərt olub tələsik çayını hortuldatdı…" cümləsində "hortuldatmaq" feli Yarməmmədin narahatlığını, pərtliyini və çayını nə qədər tələsik içdiyini göstərir. Bu, sözün emosional yükünü və təsviri qüvvəsini üzə çıxarır.
Ümumiyyətlə, "hortuldatmaq" feli dilin zənginliyini əks etdirən, təsvirləri daha canlı və əyani edən rəngarəng bir sözdür. Onun istifadəsi mətnə dinamizm və ifadəlilik qatır.