izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Hiyləgərlik sözü, Azərbaycan dilinin zəngin leksik ehtiyatında hiylə və aldatma əsasında qurulmuş davranışları, düşüncə tərzi və hərəkətləri ifadə edir. Sadəcə "hiyləbazlıq" və ya "biclik" kimi təriflərlə kifayətlənmək, bu mürəkkəb anlayışın bütün çalarlarını əks etdirmir.

Hiyləgərlik, ağıl və zəka tələb edən, məqsədə çatmaq üçün qəlpə, qurulmuş və ya gizli planlardan istifadə etmək deməkdir. Bu, sadəcə bir anlıq fırıldaqçılıqdan daha çox, sistemli bir yanaşma, məkrli düşüncə tərzi və mükəmməl hesablanmış hərəkətlər ardıcıllığıdır. Hiyləgər insan daima maneələrin ətrafından dolanma yolları axtarır, gizli niyyətlərini ustalıqla gizlədir və ətrafındakıları öz məqsədlərinə yönəldir.

Hiyləgərlik, kələkbazlıq, fəndgirlik və məkrlilik kimi sinonimlərlə əlaqələndirilə bilsə də, onlardan fərqlənir. Kələkbazlıq daha çox konkret bir hərəkətə, fəndgirlik isə qısa müddətli bir hiyləyə işarə edərkən, hiyləgərlik daha geniş bir kontekstdə, davranış tərzinin təsviri kimi başa düşülməlidir. Məkrlilik isə, daha çox zərərli niyyəti ifadə edir. Hiyləgərlik isə həm zərərli, həm də qeyri-zərərli məqsədlər üçün istifadə edilə bilər.

Ədəbiyyatda və tarixdə hiyləgərlik tez-tez qarşılaşdığımız bir mövzudur. Zəiflərin güclülərə qarşı mübarizəsində, siyasi oyunlarda, hətta gündəlik həyatda hiyləgərlik müxtəlif formalarda özünü göstərir. Ana zəif ola bilər, lakin dünyanın güclülərinin və zalımlarının hiyləgərliyini və fırıldaqçılığını dəf etmək üçün özünəməxsus yollar tapa bilər. Bu mənada hiyləgərlik, yalnız mənfi bir xüsusiyyət deyil, bəzən həyatda qalmaq və mübarizə aparmaq üçün vacib bir vasitə kimi də qəbul edilə bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz